Ιουλίου 26, 2021

Βιβλίο

Άνθρωποι – μαριονέτες στην τραγωδία των άλλων
Γράφει η Ελένη Γκίκα //

Alex Michaelides «Οι κόρες», Μετάφραση: Κλαίρη Παπαμιχαήλ, εκδ. Διόπτρα, σελ. 445.

«Κανείς δεν μου είπε ποτέ ότι η θλίψη έμοιαζε τόσο πολύ με τον φόβο». Στον συγγραφέα αρέσει να παίζει με τον αναγνώστη του, όπως του αρέσει να παίζει και με τους ήρωες και τις ηρωίδες του. Απολαμβάνει να ανατρέπει όλα τα δεδομένα, να ξεριζώνει σχεδόν σταθερές και πεποιθήσεις, να αμφισβητεί κι αυτή την ίδια τη λογική τους αλλά αφήνει ένα κομματάκι ζάχαρη στην αρχή, όπως αυτό το μικρό απόσπασμα από το «Παρατηρώντας τη Θλίψη» του Κ.Σ.Λιούις, να σου κλείνει το μάτι.

Το αντιλαμβάνεσαι, βέβαια, σταθερά εκ των υστέρων.

Γιατί από τον πρόλογο, κιόλας, σου δίνει όλα τα δεδομένα με αποδείξεις. Εν προκειμένω τον γοητευτικό δολοφόνο.

O Alex Michaelides που γεννήθηκε στην Κύπρο από Ελληνοκύπριο πατέρα και Αγγλίδα μητέρα, σπούδασε Αγγλική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ , πήρε το μεταπτυχιακό του στη Σεναριογραφία από το Αμερικανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου στο Λος Άντζελες, έγραψε το σενάριο για την ταινία Καλύτερα ο Διάβολος που Ξέρεις (The Devil You Know, 2013), με πρωταγωνίστρια τη Ρόζαμουντ Πάικ, και συνυπέγραψε το σενάριο του SOS Έρχονται οι Βρετανοί (The Con is On, 2018), με τους Ούμα Θέρμαν, Τιμ Ροθ, Πάρκερ Πόζι και Σοφία Βεργκάρα, τον οποίο γνωρίσαμε με το πρώτο του μυθιστόρημα η «Σιωπηλή ασθενής» και αμέσως δημιούργησε αίσθηση, εντυπωσιάζει εξίσου και στο δεύτερο, με κοινές παραμέτρους.

«Οι κόρες», το αστυνομικό θρίλερ που μόλις κυκλοφόρησε, έχει αρκετά κοινά μοτίβα με την «Σιωπηλή ασθενή» του.

Και στα δυο, ο ντετέκτιβ ερευνητής είναι ψυχαναλυτής και απ’ ότι όλα δείχνουν ή αποδεικνύονται, άμεσα εμπλεκόμενος.

Ο Θίο Φέιμπερ, ένας ιατροδικαστικός ψυχοθεραπευτής στο πρώτο του μυθιστόρημα, ο οποίος θα κάνει τα πάντα για να λύσει το αίνιγμα της Αλίσια Μπέρενσον, της διάσημης ζωγράφου.

Στις «Κόρες», αναλαμβάνει η Μαριάννα, ψυχοθεραπεύτρια, τελώντας ακόμα υπό την επήρεια του πένθους, έχει χάσει σε ατύχημα τον σύζυγό της που λάτρευε, να ξεσκεπάσει τον εγκληματικό χαρακτήρα του γοητευτικού καθηγητή Έντουαρντ Φόσκα. Μια σειρά από τελετουργικές δολοφονίες κοριτσιών που θυμίζουν θυσίες στο κολλέγιο όπου σπουδάζει η ανιψιά της, θα την οδηγήσει στην αλλόκοτη ομάδα των όμορφων επίλεκτων κοριτσιών, που αρέσκονται οι πάντες να αποκαλούν οι Κόρες και σε μια σειρά από τελετές με ρίζες στα Ελευσίνια Μυστήρια.

Διότι η δεύτερη φίνα εμμονή του συγγραφέα, είναι η αρχαία τραγωδία. Στην «Σιωπηλή ασθενή» του η Άλκηστη.

Στις «Κόρες» η Περσεφόνη και η Δήμητρα. Εξ ου και ο εμμονικός δολοφόνος αφήνει στις μελλοθάνατες αποσπάσματα από τραγωδίες του Ευριπίδη. Στον πρώτο φόνο, απόσπασμα μιας σκηνής από την «Ιφιγένεια εν Αυλίδι». Σε όλες, όμως, κοινή συνισταμένη είναι η θυσία:

«Ίδεστε ταν Ιλίου

και Φρυγών ελέπτολιν

στείχουσαν, επί κάρα στέφη

βαλουμέναν χερνίβων τε παγάς,

βωμόν γε δαίμονος θεάς

ρανίσιν αιματορρύτοις

χρανούσαν ευφυή τε σώματος δέρην

σφαφείσαν.»

Alex Michaelides

Τρίτο κοινό μοτίβο, τα εγκιβωτισμένα χνάρια του πραγματικού δολοφόνου. Στις «Κόρες» με αριστοτεχνικό τρόπο σκορπίζει σελίδες από ένα ημερολόγιο. Η παιδική κακοποίηση του ήρωα δικαιολογεί και δικαιώνει κάπως τον όλεθρο που θα ακολουθήσει. Αλλά και πάλι, τα πράγματα δεν είναι έτσι όπως φαίνονται.

Διότι το παιχνίδι της αποπλάνησης συνεχίζει ακάθεκτο μέχρι την τελευταία σελίδα.

Αλλά και στα δυο έργα του, το παρελθόν είναι η καταδίκη μας στο παρόν, ούτε λόγος.
Διότι στις «Κόρες», εκτός από την εφυιέστατη πλοκή, το κοινό παρελθόν θείας και ανεψιάς είναι μια χώρα άλλη για την κάθε μία. Αν σε όλα αυτά προσθέσει κανείς την αριστουργηματική δομή και τον καρκινικό χειρισμό του χρόνου,- διαβάζοντας το δικό της παρόν σχεδόν δεν καταλαβαίνουμε ότι βιώνουμε ως παρόν το παρελθόν του δολοφόνου, ακριβώς όπως έκανε και στην «Σιωπηλή ασθενή του», η νουάρ ιστορία, το ψυχολογικό θρίλερ είναι συνάμα ένα σύγχρονο υπαρξιακό αριστούργημα με στοιχεία αρχαίας τραγωδίας.

Στον πυρήνα του δράματος, η πραγματική θυσία μας «Κόρης».
Ένα μυθιστόρημα σαν κινούμενη άμμος, όπως αποδεικνύεται ότι γνωρίζει να κάνει μοναδικά ο Alex Michaelides, συγγραφέας τυχερός να μας τον συστήσει και στα δυο βιβλία η έξοχη Κλαίρη Παπαμιχαήλ. Σε σημείο που τελειώνοντας επιθυμείς να το ξαναδιαβάσεις και πάλι. Για το διαστροφικό μυαλό ενός ανθρώπου που ερωτεύτηκε και ταυτίστηκε, έγινε ο άλλος. «Η μαριονέτα του», όπως χαρακτηριστικά θα πει και εδώ ο ψυχίατρος.

Ο συγγραφέας, βέβαια, με την «αναγνώριση» στο τέλος (όπως ακριβώς και στην αρχαία τραγωδία) φροντίζει να σε σημαδεύει για πάντα.

Δημοσιεύθηκε στο Liberal

https://www.fractalart.gr/

Βιβλίο

Yπό τον ήλιο του καλοκαιριού γίνονται οι καλύτερες αναγνώσεις (Φωτογραφία: stocksy.com). Καλοκαίρι χωρίς διάβασμα δεν γίνεται. Δίχως δέσμευση, συγκεκριμένο σκοπό ή προοπτική. Μόνο για την ανάγκη του «χασίματος» λίγο από την πραγματικότητα. Το ζητούν, άλλωστε, οι διακοπές αυτό το ξεπέταγμα από ό,τι μαςε περιβάλλει. Σας προτείνουμε είκοσι από τα καλύτερα βιβλία ξένης λογοτεχνίας της πρόσφατης βιβλιοπαραγωγής που αξίζει τον κόπο να αφεθείτε στη χάρη τους.

Καλές αναγνώσεις.

  1. O Σταθμάρχης Φαλλμεράυερ – Γιόζεφ Ροτ (εκδ. Άγρα) Το βιβλίο του Γιόζεφ Ροτ «Ο Σταθμάρχης Φαλλμεράυερ» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Άγρα. Θα μπορούσε να το είχε γράψει αυτό το μικρό διαμάντι ο Άντον Τσέχοφ; Ναι, αλλά το έγραψε ένας άλλος «μεγάλος», ο Γιόζεφ Ροτ. Ενας πικρός αποχαιρετισμός σε μια εποχή (της Αυστροουγγρικής Αυτοκρατορίας) που φεύγει με σκληρό τρόπο. Μια ιστορία ανευόδωτης αγάπης ανάμεσα στον σταθμάρχη Φαλλμεράυερ και την κόμησσα Βαλέβσκα. Γνωρίστηκαν κάτω από ακραίες συνθήκες (έπειτα από ένα σιδηροδρομικό ατύχημα), ενώθηκαν μέσα στην καπνιά του πολέμου (καίτοι ανήκαν σε αντιμαχόμενα μέρη) για να χαθούν έτσι απλά, όπως χάνονται οι άνθρωποι, όταν ο κατάκοιτος άντρας της κόμησσας επιστρέψει από το πεδίο των μαχών. Μέσα σε ελάχιστες σελίδες, ο Ροτ πλέκει τη μεγάλη ιστορία μέσα στη μικρή δίχως να αφήνει ίχνος ψυχικής αμυχής να χαθεί από τον πυρήνα των ηρώων του. Ένα μικρό κομψοτέχνημα που σε αφήνει με ραγισμένη την καρδιά. Σφύζει η μετάφραση της Μαρίας Αγγελίδου. Η παρούσα έκδοση αξίζει και για έναν ακόμη λόγο: συμπληρώνεται από το εκτενές κείμενο του Διονύση Καψάλη που φέρει τον τίτλο «Η φούγκα της νοσταλγίας/Για τον Γιόζεφ Ροτ). Ένα κείμενο που ξεκλειδώνει τον Ροτ, «τον κορυφαίο των αποχαιρετισμών».
  2. 2. Ο Τουρίστας – Ολεν Στάινχαουερ (εκδ. Πόλις) Το βιβλίο του Όλεν Στάινχαουερ «Ο Τουρίστας» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πόλις. Είναι σφόδρα πιθανό: ο τίτλος θα σας ξεγελάσει. Παραπέμπει σε θερινή ραστώνη, σε ήσυχες ημέρες του Αυγούστου και σε φολκλορικές ατραξιόν σε νησιά. Καμία σχέση! Αν ζούσε ο Τζον Λε Καρέ και ο Γκράχαμ Γκρην θα είχαν σφίξει το χέρι στο «νιόβγαλτο» ταλέντο από τις ΗΠΑ, τον Όλεν Στάινχαουερ που μας προσφέρει ένα old school εσπιονάζ. Τουτέστιν: ένα καθαρόαιμο κατασκοπικό μυθιστόρημα, με το οποίο εισάγει στη λογοτεχνική πανίδα και τον κεντρικό του ήρωα, τον Μάιλο Γουίβερ. Ναι, τούτος ο Γουίβερ είναι «τουρίστας». Ανήκει σε μια επίλεκτη ομάδα της CIA με περιοχή δράσης την Ευρώπη. Είναι ένας άνθρωπος χωρίς ρίζες, χωρίς πατρίδα, χωρίς προοπτική. Έως τη στιγμή που αποφασίζει να φτιάξει σπιτικό, να κάνει μια πιο κανονική ζωή και να αποχωρήσει από την «τουριστική» δράση. Κάπου εδώ, όμως, αντιλαμβάνεται κανείς τι θα πει τραγικός ήρωας: αυτός που δεν μπορεί να ξεφύγει από το παρελθόν του και που αυτό τον τραβάει σαν ρουφήχτρα. Ο κάποτε «Τσαρλς Αλεξάντερ» (όνομα-προσωπείο που χρησιμοποιούσε παλαιότερα) επιστρέφει για να εμπλακεί σε ένα σκοτεινό ιστό που υφαίνει η προδοσία, οι δολοπλοκίες και μάχες για τα πετρέλαια του Σουδάν. Κανένας δεν είναι αθώος, ούτε καν ο Γουίβερ που αισθάνεται πλέον τόσο κουρασμένος που ακόμη και μια αυτοκτονία θα τον έσωζε από το υπαρξιακό του άχθος. Ένα κλασικό page turner. Άριστη η μετάφραση της Άλκηστις Τριμπέρη. 3. Σάγκι Μπέιν – Ντάγκλας Στιούαρτ (εκδ. Μεταίχμιο) Το βιβλίο του Ντάγκλας Στιούαρτ «Σάγκι Μπέιν» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μεταίχμιο. Ποιος δεν θυμάται τα σκληρά χρόνια της Θάτσερ; Ο Ντάγκλας Στιούαρτ με το μυθιστόρημά του «Σάγκι Μπέιν» μας μεταφέρει στη Γλασκόβη της δεκαετίας του ’80. Τα πάντα είναι θαμμένα κάτω από τη σκοτεινιά της ανεργίας και την προσπάθεια των απλών ανθρώπων να τα φέρουν βόλτα. Διαφέρει, άραγε, η Άγκνες Μπέιν από όλο αυτό τον συρφετό βουτηγμένων στην αυτολύπηση ανθρώπων; Ναι, διότι ελπίζει πως θα πετύχει κάτι καλύτερο στη ζωή της. Θέλγεται από την glossy ζωή που εμφανίζουν τα περιοδικά, έλκεται από την ομορφιά και προσπαθεί να τη διατηρεί πάνω της. Από την άλλη, όμως, δεν διαφέρει και τόσο πολύ, καθώς η μοίρα της είναι σχεδόν προδιαγεγραμμένη. Όταν η άντρα της θα σηκωθεί και θα φύγει, η Άγκνες να βουτηχτεί για τα καλά στο πέλαγος του αλκοόλ. Η πτώση της είναι ραγδαία και παταγώδης. Τα παιδιά της, ζώντας σε ένα επικίνδυνο περιβάλλον, αναγκάζονται να φύγουν με τη σειρά τους. Όλα πλην ενός: του Σάγκι Μπέιν που μέσα του καίει άσβεστη η φλόγα της ελπίδας πως θα έρθουν καλύτερες ημέρες και ότι η μητέρα του, τελικά, θα καταφέρει να γλιτώσει από το πιοτό. Μεγαλώνοντας, ο Σάγκι, αναζητεί και τη δική του θέση σ’ αυτόν τον τρεμάμενο κόσμο, τη δική του υπαρξιακή και σεξουαλική ταυτότητα. Ως τη στιγμή που θα καταλάβει τη διαφορετικότητά του, μέσα από τα μάτια των άλλων. Ο Στιούαρτ παίζει με τις διαθέσεις: από την ωμότητα περνάει στο συναίσθημα με χαρακτηριστική επιδεξιότητα. Φτιάχνει ένα μυθιστόρημα «αλήθειας» μέσα στο οποίο υπάρχουν τα φωτεινά σημεία, αλλά και οι σκιές. Για το βιβλίο αυτό έλαβε το βραβείο Man Booker 2020. Η Σταυρούλα Αργυροπούλου έχει κάνει άριστη δουλειά στη μετάφραση.
  3. 4. Αρκαδία – Εμμανυέλ Μπαγιαμάκ-Ταμ (εκδ. Πόλις) Το βιβλίο της Εμμανυέλ Μπαγιαμάκ-Ταμ «Αρκαδία» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πόλις. Μπορεί να υπάρξει στις μέρες μας ένα κοινόβιο που θα είναι η επιτομή της ανεκτικότητας, της ελευθεριότητας, του αγνού έρωτα – ολότελα μακριά από τον τεχνολογικό πολιτισμό; Τη δεκαετία του ’60 κάτι τέτοιο θα ήταν εφικτό. Κι όμως, η Μπαγιαμάκ-Ταμ μας μεταφέρει στο σήμερα, κάπου στη Νότια Γαλλία όπου το Liberty House υπό τον εμπνευσμένο γκουρού του, τον Αρκαντύ, προσφέρει στους μη προνομιούχους της κανονικότητας (ραχιτικούς, γκέι, λεσβίες, ναρκομανείς, διπολικοί κλπ, μια ελπίδα αγάπης και συναδέλφωσης. Εκεί μεγαλώνει και η νεαρή Φαρά με τους γονείς της. Φτάνοντας στην εφηβεία, ορμώμενη από την τρελή προσμονή της σωματικής ένωσης, διαπιστώνει πως δεν είναι ούτε κορίτσι ούτε αγόρι. Μαθαίνει ότι πάσχει από το σύνδρομο Rokitanski, μια σπάνια γενετική πάθηση που μετατρέπει το σώμα σε κάτι «ενδιάμεσο». Η Φάρα δεν έχει αναπτυγμένο κόλπο και μήτρα, ενώ σιγά σιγά τείνει να μοιάζει και να αισθάνεται ότι βρίσκεται σε μια αμφίσημη κατάσταση ως προς τον προσδιορισμό του φύλου της. Κι όμως, στο Liberty House, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, μαθαίνει να ζει με την ασπίδα της ανεκτικότητας (ή ίδια έτσι κι αλλιώς είναι διαφορετική και με ελάχιστη καλλονή). Τα πάντα αλλάζουν όταν θα εμφανιστεί ένας μετανάστης που θα πυροδοτήσει διάφορες εξελίξεις. Έχουμε ένα μυθιστόρημα ενηλικίωσης, σεξουαλικής αναζήτησης, πολιτικής τοποθέτησης, αλλά και μια αλληγορία για πράγματα που αφορούν τις σημερινές κοινωνίες. Η πολύ καλή μετάφραση ανήκει στη Χαρά Σκιαδέλλη.
  4. 5. Ανωμαλία – Ερβέ Λε Τελιέ (εκδ. Opera) Του βιβλίο του Ερβέ Λε Τελιέ «Ανωμαλία» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Opera. Kαι ξαφνικά «σκάει» αυτό το βιβλίο του Λε Τελιέ, λαμβάνει το Βραβείο Goncourt 2020, το διαβάζεις, σε ξεμυαλίζει και τα «χτυπήματα» έρχονται από παντού: εμπρηστική υπόθεση, τεχνικές γραφής που σε βρίσκουν κατά κύματα (βγαλμένες από το εργαστήριο δυνητικής γραφής/OULIPO, του οποίου ο Τελιέ είναι μέλος) και όταν το τελειώσεις, δεν ξέρεις αν πράγματι το τελείωσες. Μια πτήση της AirFrance από Νέα Υόρκη προς Παρίσι πέφτει σε έναν σωρειτομελανία, το πλήρωμα και οι 243 επιβάτες του τραβούν τον παθών τους τον τάραχο. Δεν θα είναι το μόνο που θα συμβεί. Ένα άλλο αεροπλάνο (με το ίδιο πλήρωμα και τους ίδιους επιβάτες) έχει περάσει τα ίδια σε απόσταση τριών μηνών. Ακριβώς όπως το διαβάζετε. Τα πάντα συμβαίνουν παράλληλα, σαν μια τρύπα στο χρόνο. Μαθαίνουμε την ιστορία έντεκα επιβατών, αλλά γνωρίζουμε και τα διπλότυπά τους. Εκεί που το cyberpunk συναντάει την pop κουλτούρα και εκεί που ο Τραμπ, ο Μακρόν και ο Σι Τζινπίνγκ συναπαντιούνται με μια λογοτεχνία αιχμής που αφήνει τα πάντα ανοιχτά (σαν ένα ανοιχτό φιλοσοφικό-οντολογικό παιχνίδι). Ευφυές, σπινθηροβόλο, παιγνιώδες, εθιστικό μυθιστόρημα. Έξοχη η μετάφραση του Αχιλλέα Κυριακίδη. 6. Mπίλλυ Μπαντ, Ναύτης – Χέρμαν Μέλβιλ (εκδ. Αντίποδες) Το βιβλίο του Χέρμαν Μέλβιλ «Μπίλλυ Μπαντ, Ναύτης» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αντίποδες. Ένα άκρως επιτυχημένο βιβλίο αφήνει όλα τα άλλα του ίδιου συγγραφέα στη σκιά. Κατά μείζονα λόγο: για όλους μας ο Μέλβιλ είναι ταυτισμένος με τον ανόθευτο ρομαντισμό του Μπόμπυ Ντικ. Κι όμως, αρκετά χρόνια μετά, βρισκόμενος στην όψιμη περίοδο της αναθεώρησης, ο Μέλβιλ μάς παραδίδει αυτή τη νουβέλα ως μια ύστατη παρακαταθήκη. Ένα αληθινό κομψοτέχνημα με ποικίλους νεωτερισμούς που διατηρεί την αλκή του ακόμη και στις μέρες μας. Ο Μπίλλυ Μπαντ, ο Ωραίος Ναύτης, στρατολογείται αναγκαστικά στο πολεμικό πλοίο Bellipotent και θερμαίνει τους πάντες (από τον καπετάνιο έως το κατώτερο προσωπικό) με την ομορφιά και τη φυσική του αθωότητα. Είναι σαν μια αγγελική μορφή που κουβαλάει όλο το ρίγος της καλοσύνης. Κι όμως, ο οπλονόμος Τζων Κλάγκαρντ, μια μορφή υπολογισμένης και εγκεφαλικής κακότητας, του στήνει παγίδα κατηγορώντας τον ευθέως για υποκίνηση ανταρσίας μέσα στο πλοίο. Οι εξελίξεις θα είναι ραγδαίες, άμεσες και δραματικές. Η νουβέλα διαθέτει μια κρυπτική μαγεία. Ο Μέλβιλ περισσότερα αποσιωπά παρά αποκαλύπτει. Ακόμη και σήμερα μελετητές του έργου του προσπαθούν να ξεκλειδώσουν τις υπόγειες διαδρομές των σκέψεών και των συμβολισμών που τον οδήγησαν να γράψει αυτό το μικρό αριστούργημα. Εξαιρετική η μεταφραστική απόδοση από τους Παναγιώτη Κεχαγιά και Κώστα Σπαθαράκη.
  5. 7. Mην πεις λέξη, Πάτρικ Ράντεν Κιφ (εκδ. Μεταίχμιο) Το βιβλίο του Πάτρικ Ράντεν Κιφ «Μην πεις λέξη» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μεταίχμιο. Μακριά από τον περίκλειστο κόσμο της Γηραιάς Αλβιώνας και με τα ελάχιστα μέσα της δεκαετίας του ’80 και των αρχών του ’90, εδώ στην Ελλάδα μαθαίναμε αποσπασματικά τι συνέβαινε στη Β. Ιρλανδία με την τρομοκρατική δράση του IRA. Όμως, μήπως και οι ίδιοι οι Ιρλανδοί γνωρίζουν όλη την αλήθεια; Μπορεί οι αιματηρές συγκρούσεις μεταξύ Ενωτικών, Προτεσταντών και αγγλικού στρατού να τερματίστηκαν το 1998, εντούτοις η σιωπή, κάτι σαν επιβαλλόμενη ομερτά, κάλυψε πολλές σκληρές αλήθειες. Το βιβλίο του αμερικανού δημοσιογράφου Πάτρικ Ράντεν Κιφ είναι αποτέλεσμα μακράς έρευνας και εστιάζει στην ιστορία της απαγωγής της Τζιν Μακόνβιλ από τους μαχητές του IRA με την κατηγορία ότι λειτουργούσε ως πράκτορας των Άγγλων. Παράλληλα, αναπτύσσεται η ιστορία της Ντολούρς Πράις (εικονίζεται στο εξώφυλλο), μιας άτεγκτης μαχήτριας, που φυλακίστηκε για τις πράξεις της και στη συνέχεια έστρεψε την πλάτη στον ένοπλο αγώνα. Τι ξέρουμε για τον ηγέτη του Σιν Φέιν, Τζέρι Άνταμς που αρνιόταν πεισματικά τη σχέση του με τον IRA, ενώ στην πραγματικότητα ήταν ενεργό μέλος του; Τι ξέρουμε για τους διπλούς πράκτορες εντός του ένοπλου κινήματος, τις προδοσίες και τις προσωπικές ίντριγκες. Το βιβλίο διαβάζεται ως μαρτυρία, ντοκουμέντο, αλλά και ως πολιτικό θρίλερ. Πολύ καλή δουλειά έχει κάνει ο Κωστής Πανσέληνος στη μετάφραση αυτού του καίριου και δυνατού βιβλίου. 8. Άνθρωποι στο περιθώριο – Ούλριχ Αλεξάντερ Μπόσβιτς (εκδ. Κλειδάριθμος) Το βιβλίο του Ούρλιχ Αλεξάντερ Μπόσβιτς «Άνθρωποι στο περιθώριο» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος. Με τον «Ταξιδιώτη», τούτο το κρυμμένο για χρόνια μυθιστόρημά του, ο Μπόσβιτς αποτυπώνει με ενάργεια, σφρίγος και δύναμη τη Νύχτα των Κρυστάλλων. Είναι η στιγμή που οι ναζί ολετήρες έχουν αρχίσει να ξεδιπλώνουν το βάναυσο σχέδιο του πογκρόμ κατά των Εβραίων. Με το μυθιστόρημά του «Άνθρωποι στο περιθώριο», το σκηνικό είναι ομοίως σκληρό, αδυσώπητο και ενδυναμωμένο από εικόνες που σε αφήνουν σε εμβροντησία. Η δράση μεταφέρεται στα χρόνια του Μεσοπολέμου και της Βαϊμάρης. Τότε που η τραυματισμένη και ηττημένη Γερμανία τρώει τις σάρκες της. Η οικονομία βρίσκεται στο ναδίρ, η ανέχεια είναι η καθημερινή μέγγενη των απλών ανθρώπων, εκείνων που βρέθηκαν ξαφνικά στο περιθώριο. Παρουσιάζοντας μια πλειάδα από αυτές τις χαρακτηριστικές φιγούρες της εποχής, ο Μπόσβιτς μας παραδίδει ένα σκοτεινό καλειδοσκόπιο από το οποίο αναδύεσαι προβληματισμένος για το πόσο οι ιστορικές συνθήκες μπορούν να ποδοπατήσουν τα όνειρα των απλών ανθρώπων. Τι κρίμα που ο Μπόσβιτς πέθανε νωρίς και δεν κατάφερε να μας δώσει κι άλλα έργα από εκείνη την ταραγμένη εποχή. Η πολύ καλή μετάφραση ανήκει στην Μαρία Αγγελίδη και τον Άγγελο Αγγελίδη. 9. Αβεσσαλώμ, Αβεσσαλώμ – Γουίλιαμ Φώκνερ (εκδ. Gutenberg) Το βιβλίο του Γουίλιαμ Φώκνερ κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Gutenberg. Aμερικανικός Νότος στην επινοημένη Πολιτεία Γιονκπατόφα. Ο Φώκνερ σε τούτο το έπος μιλάει ευθέως με τα λόγια της Αρχαίας Τραγωδίας και της Βίβλου δημιουργώντας ένα κείμενο απύθμενης ωραιότητας, παρά το κρυπτικό και πυκνό ύφος που ακολούθησε σε όλα τα βιβλία του και πολύ περισσότερο σε τούτο (μαζί με το Βουή και Μανία). Δεν υπάρχει περίπτωση να μην μας έρθει στο νου ο επιβλητικός Αγαμέμνονας όταν διαβάζουμε για τον νεφελώδη, σκληροτράχηλο, επίμονο και εξουσιαστικό Συνταγματάρχη Σάτπεν που καταφτάνει μια ωραία πρωία στην πολίχνη Τζέφερσον της Γιονκπατόφα με σκοπό να πάρει τις εκτάσεις ενός Ινδιάνου με κάθε δυνατό τρόπο, έτσι ώστε να εδραιώσει τη μικρή «αυτοκρατορία» του. Με το έτσι θέλω αποκτάει και τη γυναίκα του, την κόρη ενός προτεστάντη ιερέα, την Έλεν. Η οικογένεια μεγαλώνει, τα παιδιά τους γεννιούνται και ανοίγουν τα φτερά τους. Κι όμως, το παρελθόν του Σάτπεν (εντελώς νεφελώδες) θα περιπλέξει τα πράγματα και θα οδηγήσει σε αιμομικτικές σχέσεις, φόνο και αναπόδραστη κατάρα που θα οδηγήσει στην πτώση του οίκου των Σάτπεν. Ο γεννήτοράς της, άλλωστε, θα διατηρήσει με τις τυφλές πράξεις του την έννοια του τραγικού ήρωα. Ένα από τα κορυφαία μυθιστορήματα της παγκόσμια λογοτεχνίας, πολυστρωματικό και γεμάτο ποικίλες ερμηνείες, έρχεται ξανά στα μέρη μας με νέα μετάφραση από την Μαργαρίτα Ζαχαριάδου που αναμετρήθηκε με το «θηρίο» και μας παρέδωσε ένα άξιο μετάφρασμα. Πρόκειται για τιτάνια προσπάθεια που πρέπει να επαινεθεί. 1
  6. 0. Ο Μπράβος – Άλαν Τρότερ (εκδ. Gutenberg) Το βιβλίο του Άλαν Τρότερ κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Gutenberg. Hard boiled, νουάρ και ό,τι άλλο θέλετε μπορείτε να πείτε γι΄αυτό το ευφάνταστο βιβλίο του Άλαν Τρότερ. Ακόμη και ο τίτλος του «βαράει» στο ψαχνό. Πόσο μάλλον οι δύο ήρωες του μυθιστορήματος. Ο Μποξ και ο περίεργος «______» (σ.σ. δεν είναι τυπογραφικό λάθος, έτσι αναφέρεται) που περιδιαβάζουν μια πόλη που είναι γεμάτη από «καλά» παιδιά: απατεώνες, κακοποιούς, κουμπουροφόρους, βίαιους outsider. Ο Μποξ δεν έχει κανένα πρόβλημα να απαντήσει στη βία με ανάλογη δόση βίας. Σκοτώνει ό,τι και όποιον βρει μπροστά του, αρκεί προηγουμένως να έχει λάβει την κατάλληλη παραγγελία. Ένα βράδυ μπροστά από μια παρτίδα πόκερ θα συναντήσει έναν συγγραφέα μυθιστορημάτων που δεν φημίζεται για την αξιοσύνη του με τις λέξεις και ένα ντετέκτιβ που είναι το συνώνυμο της κρυψίνοιας και του μυστηρίου. Οι δύο τους θα εμπλέξουν τον Μποξ και τον συνεργάτη του σε ένα λαβύρινθο από τον οποίο μόνο εύκολο δεν είναι να απεγκλωβιστούν και μάλιστα δίχως απώλειες. Προσέξτε τη γλώσσα και τη δράση στο μυθιστόρημα, είναι δουλεμένα με ιδιαίτερο τρόπο. Ο υπαρξισμός του Καμύ συναντάει τη νουάρ μαεστρία του Τσάντλερ. Ο Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης κάνει επιδέξιες κινήσεις μέσα στους δαιδάλους του κειμένου και μας παρέχει τις δυνατότητες να τις περάσουμε με τη σειρά μας δίχως δυσκολίες.
  7. 11. Οι μέρες του ουράνιου τόξου – Αντόνιο Σκαρμέτα (εκδ. Κλειδάριθμος) Το βιβλίο του Αντόνιο Σκαρμέτα «Οι μέρες του ουράνιου τόξου» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος. Χιλή, δικτατορία του Πινοτσέτ. Ο καθηγητής Φιλοσοφίας Ροδρίγο Σάντος συλλαμβάνεται και τότε ο γιος του, Νίκο, μαζί με την αγαπημένη του, Πατρίσια Μπετίνι, αναλαμβάνουν να βρουν τρόπο να τον σώσουν. Πώς γίνεται να δημιουργήσεις ένα «τούνελ» προς την ελευθερία σε μια χώρα που τη δυναστεύει η σιδηρά πυγμή της βίας; Ο Σκαρμέτα επιστρατεύει ακόμη και το λεπταίσθητο χιούμορ και το μπολιάζει με το γκρίζο χρώμα που έχει καθίσει πάνω από την χώρα. Κάπως έτσι σφυρηλατεί και τη σχέση πατέρα-γιου. Εχουμε να κάνουμε με μια πραγματική ιστορία. Κάπως έτσι, στις 5 Οκτωβρίου 1988, στη Χιλή, δεκαπέντε λεπτά διαφημιστικού χρόνου στάθηκαν ικανά να ρίξουν τον αιμοσταγή Πινοτσέτ από τον θρόνο του. Η μετάφραση ανήκει στην Αγγελική Βασιλάκου. Ο Σκαρμέτα έγινε γνωστός διεθνώς από την ταινία Ιl Postino, η οποία βασίστηκε σε δικό του μυθιστόρημα (βλ. El Cartero de Neruda). Το μυθιστόρημα Οι μέρες του ουράνιου τόξου τιμήθηκε το 2011 με το Βραβείο Ιβηροαμερικανικής Πεζογραφίας Premio Planeta – Casa de América.
  8. 12. Καταγωγή – Στάσα Στάνισιτς (εκδ. Εστία) Το βιβλίο του Σάσα Στάνισιτς «Καταγωγή» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Εστία. Πώς συμμαζεύεις το παρελθόν σου που ολοένα ξεγλιστράει; Πώς μιλάς για μια χώρα που πλέον δεν υπάρχει; Ο Σάσα Στάνισιτς προέρχεται από το Βίζεγκραντ της Βοσνίας. Αναγκάστηκε να φύγει άρον άρον για τη Γερμανία όταν η πάλαι ποτέ ενωμένη Γιουγκοσλαβία έγινε ρημαδιό και οι Μουσουλμάνοι της Βοσνίας, όπως η οικογένειά του, υποχρεώθηκαν από τους Σέρβους σε διωγμό. Χρησιμοποιώντας άλλοτε το χιούμορ κι άλλοτε τα δραματικά σπαράγματα της μνήμης (ή της μυθοπλαστικής μνήμης), ο Στάνισιτς μας προσφέρει ένα παλίμψηστο μνήμης και οικογενειακών γεγονότων, μέσα από τα οποία προσπαθεί και ο ίδιος να τοποθετήσει τον εαυτό του, να κατανοήσει τι είναι και τι δεν είναι και, τέλος πάντων, τι σημαίνει πατρίδα γι’ αυτόν. Μιλούν με τον τρόπο τους οι νεκροί, τα φίδια, η φύση, παλιοί του συμμαθητές, άνθρωποι που γνώρισε και έχασε, οι γιαγιάδες και οι παππούδες του και ένα Yugo. Κάθε κεφάλαιο είναι και μια ψηφίδα μνήμης που συνενώνει την προσωπική του ιστορία. Λιτό, αλλά αρκετά δραστικό μυθιστόρημα που έλαβε το 2019 το Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας στη Γερμανία. Αλλωστε, πλέον, ο Στάνισιτς διαμένει εκεί, αλλά, αλήθεια, μόνο εκεί; Η πολύ καλή μετάφραση ανήκει στον Κώστα Κοσμά. 13. Η ταχεία της Βουδαπέστης – Μilos Barichof (εκδ. Στιγμός) Το βιβλίο του Μilos Barichof «Η ταχεία της Βουδαπέστης» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Στιγμός. Aν το παράλογο του πολέμου και η υπαρξιακή καταβύθιση της ζωής χρήζουν αναζήτησης και μελέτης, τότε ο Σλοβάκος Milos Barichof καλά κάνει και τα βάζει να συλλειτουργήσουν σ΄αυτή τη νουβέλα που μας μεταφέρει στον Μεγάλο Πόλεμο και συγκεκριμένα στην απομακρυσμένη πόλη Τερεζίνμπουργκ, που Κύριος οίδε πού βρίσκεται στον χάρτη. Τυπικά ανήκει στη Δυαδική Μοναρχία της αυτοκρατορίας των Αψβούργων. Εκεί, λοιπόν, έχει στρατοπεδεύει το «ένδοξο σύνταγμα των Ουλάνων του Βασιλείου των Δύο Σικελιών». Σύμφωνα με διαταγή του Γενικού Επιτελείου Στρατού, το στράτευμα οφείλει να μετακινηθεί σε μια περιοχή που ανήκει στην Κροατία, έτσι ώστε ο χώρος να μετατραπεί σε στρατιωτικό νεκροταφείο. Τότε αρχίζουν τα προβλήματα, καθώς δεν περνάει πολύς καιρός που άπαντες συνειδητοποιούν πως ο αριθμός των νεκρών αυξάνεται με γεωμετρική πρόοδο. Κάπως έτσι, το στρατιωτικό νεκροταφείο, το λεγόμενο πια Μνημούρια, καταλαμβάνει όλη την έκταση της πόλης με αναπάντεχες συνέπειες. Ναι, το παράδοξο κείται μπροστά μας ολοζώντανο. Η μετάφραση ανήκει στην Maria Simonovicova-Μοσχίδου. 14. Το τέλος – Καρλ Ούβε Κνάουγκορντ (εκδ. Καστανιώτης) Το βιβλίο του Καρλ Ούβε Κνάουσγκορντ κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη. Αν έχετε φτάσει έως το «τέλος», τότε σημαίνει ότι η autofiction του Καρλ Ούβε Κνάουγκροντ σας κράτησε το ενδιαφέρον. Η αλήθεια είναι ότι το έχει κάνει σε εκατομμύρια αναγνώστες, αν κρίνουμε από τις πωλήσεις της εξάτομης μυθιστορηματικής αυτοβιογραφίας του που φέρει τον γενικό τίτλο «Ο αγώνας μου». Εχουμε μάθει τα πάντα ή, τέλος πάντων, αυτά που εκείνος αποφάσισε να εκθέσει στα προηγούμενα βιβλία του: τις σχέσεις με τον πατέρα του, με τις γυναίκες, με την οικογένειά του, με τους ποικίλους εθισμούς του, με τα παιδικά του χρόνια. Τώρα, στον έκτο και τελευταίο τόμο έρχεται η ώρα της αποτίμησης αυτού του πράγματος που αποφάσισε να γράψει και να εκτιμήσει τις επιπτώσεις που είχε το καλλιτεχνικό του εγχείρημα στη ζωή του. Μπορεί να του έδωσε αναγνωρισιμότητα και πολλαπλά κέρδη, αλλά συνήθως όλα αυτά έρχονται μαζί με αναπόδραστες ζημίες. Για τον Κνάουγκορντ, η λογοτεχνία συμβαδίζει με τη ζωή. Η μια μπολιάζει με υλικό την άλλη. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι ταυτίζονται. Στο τέλος, ο δαιμόνιος Καρλ Ούβε μας εκθέτει και τις δικές του σκέψεις για τον Χίτλερ. Η μετάφραση, όπως και των άλλων τόμων, ανήκει στον Σωτήρη Σουλιώτη που από τον πρώτο -κιόλας- τόμο είχε καταφέρει να βρει το σφυγμό του κειμένου.
  9. 15. Η τρυφερή αδιαφορία του κόσμου – Πέτερ Σταμ (εκδ. Καστανιώτης) Το βιβλίο του Πέτερ Σταμ κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη. Να ξανά το ίδιο ερώτημα: μπορεί η ζωή να εισχωρήσει στη μυθοπλασία; Ή πόσο μπορεί η λογοτεχνία να περπατήσει με τα παπούτσια της πραγματικότητας; Ο Ελβετός Πέτερ Σταμ με τούτο το μεστό και πυκνό μυθιστόρημα στοχάζεται πάνω στο δίπολο, δίχως φυσικά να μπορεί να δώσει απάντηση (ποιος μπορεί;). Πώς θα σας φαινόταν αν μπορούσατε να ζήσετε ξανά τη ζωή σας; Ο Κριστόφ, ο ήρωας του βιβλίου, δίνει ραντεβού με τη Λένα, μια νεότερη γυναίκα στο νεκροταφείο της Στοκχόλμης. Του θυμίζει έντονα την πεθαμένη γυναίκα του, την Μαγκνταλένα που ήταν ηθοποιός. Μόνο που η Λένα συμβιώνει επίσης με συγγραφέα και, ναι, είναι επίσης ηθοποιός. Ποιος περιπαίζει ποιον; Προς τι όλες αυτές οι συμπτώσεις; Τι θέλει να του πει η μοίρα; Ο Σταμ μιλάει με τρόπο δεξιοτεχνικό για τη σχέση με τον άλλο εαυτό μας και τη στιγμή που κάνει θα συμβεί και θα μας κλονίζει ανεπανόρθωτα. Η μετάφραση ανήκει στη Μαριάννα Τσάτσου.
  10. 16. Διαζώνη – Γουίλιαμ Μπάροουζ (εκδ. Τόπος) Το βιβλίο του Ουίλιαμ Μπάροουζ «Διαζώνη» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Τόπος. Μπάροουζ πάντα και πάντα. Γιατί όσα και να διαβάσεις γι’ αυτόν ή απ’ αυτόν, δεν φτάνουν. Στη Διαζώνη μεταφερόμαστε στο 1954, τότε που ο Μπάροουζ μετέβη και εγκαταστάθηκε στην Ταγγέρη. Έναν τόπο που πότισε το έργο και την ψυχοσύνθεσή του. Αλλωστε, υπήρξε το σκηνικό για τις υφολογικές μεταμορφώσεις του που έμειναν στην ιστορία της λογοτεχνίας. Η ζωή του Μπάροουζ εκείνης της περιόδου σκιαγραφείται σε αυτή την εκπληκτική συλλογή από σύντομα έργα, αυτοβιογραφικές βινιέτες, επιστολές και καταχωρίσεις σε ημερολόγια. Όλα τους αναδεικνύουν το χαρακτηριστικό καυστικό χιούμορ του και ταυτόχρονα ανιστορούν τον εθισμό του στα ναρκωτικά και στο σεξ, που αποτελούν βασικά μεταφορικά σχήματα στο έργο του. Το κείμενο που σηματοδοτεί το πραγματικό σημείο καμπής για τον Μπάροουζ ως συγγραφέα είναι ο συναρπαστικός «Λόγος» –ένας μακροσκελής, σεξουαλικά σφοδρός και εσκεμμένα προσβλητικός αφορισμός–, ένα κράμα εξομολογήσεων, λογυδρίων και φαντασίας. Πρόκειται για ορόσημο στη διαδρομή του προσωπικού του ύφους, ενός ύφους το οποίο ωρίμασε πλήρως στο Γυμνό Γεύμα. Ουσιαστική είναι η εισαγωγή του Τζέιμς Γκράουερχολτς που κάνει ακόμη πιο οικείο τον απαράμιλλο Μπάροουζ. Η εύστοχη μετάφραση ανήκει στον Γιώργο Μπέτσο.
  11. 17. Η σκοτεινή όψη των πραγμάτων – Μάριο Αντρέα Ριγγόνι (εκδ. Loggia) Το βιβλίο του Μάριο Αντρέα Ριγκόνι «Η σκοτεινή όψη των πραγμάτων» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Loggia. O Mάριο Αντρέα Ριγκόνι είναι αυθεντικό «παιδί» της λογοτεχνίας, ένα πνεύμα αναγεννησιακό (έχει συγγράψει μελέτες για τον Λεοπάρντι και έχει μεταφράσει Σιοράν) που όμως καταφέρνει να μετουσιώσει σε ιστορίες (μικρές κυρίως) όλα όσα τον στοιχειώνουν ή τον συγκινούν. Κάπως έτσι προέκυψε αυτό το βιβλίο που περιλαμβάνει 17 διηγήματα και ένα παραμύθι. Εκεί μέσα συνυπάρχουν δημιουργικά ο κόσμος του Μπόρχες, του Καλβίνο, του Πόε, του Κάφκα ή του Χέμινγουεϊ, όπως έχουν εντυπωθεί στο λογοτεχνικό σύμπαν του Ριγκόνι. Η πρόζα του είναι κομψή και εύπλαστη. Πάνω από όλα, μυστηριακή, αλλά όχι γριφώδης. Σε όλα τα διηγήματά του υπάρχει εκείνη η κρυφή πτυχή των πραγμάτων και των καταστάσεων που δεν φαίνεται και ο άνθρωπος παλεύει να αποκαλύψει. Οι παγίδες βρίσκονται μπροστά στους ήρωες, αλλά και τον αναγνώστη κι αυτό είναι από τα μαγικά στοιχεία του Ριγκόνι. Η άξια μετάφραση ανήκει στη Μαρία Φραγκούλη.
  12. 18. Το δέρμα – Σέρχιο δελ Μολίνο Αντρέα Ριγγόνι (εκδ. Ίκαρος) Το βιβλίο του Σέρχιο δελ Μολίνο «Το δέρμα» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ίκαρος. Το δέρμα είναι το τελευταίο οχυρό του εαυτού μας, αλλά και το σύνορο με το έξω κόσμο. Μας περιέχει και το περιέχουμε. Ο αφηγητής του βιβλίου πάσχει από μια αυτοάνοση ασθένεια που του απαγορεύει να πηγαίνει στην παραλία ή να φοράει ανάλαφρα καλοκαιρινά ρούχα. Έτσι αναζητεί τα «τέρατα» που τον περιβάλλουν (οι άνθρωποι), ομιλούν για τη δική του «τερατώδη» φύση. Η ζωή πολλών αναγνωρίσιμων προσώπων –όπως του Στάλιν, του Εσκομπάρ, του Απντάικ, του Ναμπόκοφ, αλλά και κινηματογραφικών ηρώων του Σκορτσέζε– έχει επηρεαστεί από το στιγματισμένο δέρμα τους. Οι περιπέτειές τους, παράλληλα με αυτές του αφηγητή, μας αποκαλύπτουν περισσότερα για τον ρόλο της εξωτερικής εμφάνισης, του καλλωπισμού, της υπέρμετρης χρήσης φαρμακευτικών ουσιών και τη σχέση τους με τον ρατσισμό και τις ταξικές διακρίσεις. Οι ιστορίες αυτές μιλούν για μια ανθρώπινη εμπειρία: τον φόβο να αποκαλυφθεί στους άλλους το ποιοι είμαστε πραγματικά. Η εύστοχη μετάφραση ανήκει στη Μαρία Παλαιολόγου.
  13. 19. Ιστορία μιας καθωσπρέπει οικογένειας – Ρόζα Βεντρέλλα (εκδ. Πατάκη) Το μυθιστόρημα της Ρόζα Βεντρέλλα «Ιστορία μιας καθωσπρέπει οικογένειας» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη. Η Βεντρέλλα έχει ονομαστεί ως η Έλενα Φερράντε του Μπάρι. Με ό,τι μπορεί να σημαίνει αυτό. Και η αλήθεια είναι ότι η «κακορίζικη Μαρία» φέρνει κάτι από τις γυναίκες που πλάθει και η Φερράντε. Υπάρχει μια ακατέργαστη ομορφιά στις λέξεις της. Το μυθιστόρημα μάς μεταφέρει στη δεκαετία του ’80, στις φτωχογειτονιές του Μπάρι όπου το καλοκαίρι τα παιδιά του δίνουν και καταλαβαίνει. Οι εικόνες του μυθιστορήματος κινητοποιούν όλες τις αισθήσεις. Ακόμη κι εκείνη της όσφρησης (έχεις την αίσθηση ότι τριγύρω σου κάποια μάνα μαγειρεύει κάτι στην κουζίνα της). Ανάμεσα σ’ αυτά τα παιδιά βρίσκεται και η Μαρία Ντε Σάντις. Ενα «σκληρό» μουτράκι, δύσκολο και δύστροπο που ζει με την αγράμματη μητέρα της, τα δύο μεγαλύτερα αδέλφια της και τον σκληροτράχηλο έως βάναυσο πατέρα της. Ναι, όλοι την ξέρουν ως «Κακορίζικη», αλλά η ίδια ονειρεύεται πως θα πετάξει μια μέρα μακριά από αυτή τη μιζέρια και διαβάζοντας θα καταφέρει να φτιάξει ένα άλλο μέλλον. Συμπαραστάτης της θα είναι ο Μικέλε, ένα παιδί μιας αντίπαλης οικογένειας, με τον οποίο θα συνδεθεί με στενή φιλία που συν τω χρόνω θα βαθύνει και θα γίνει γνήσια αγαπητική. Πάρα πολύ εύστοχη και «ζεστή» η μετάφραση της Δήμητρας Δότση.
  14. 20. Άγρια όνειρα θα ‘βλεπα – Μισέλ Μπισσί (εκδ. Πατάκη) Το βιβλίο του Μισέλ Μπυσσί «Αγρια όνειρα θα ‘βλεπα» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη. Πεθαίνουν οι ερωτικές ιστορίες; Οι έρωτες μπορεί, αλλά όχι και ό,τι τους συνθέτει. Οι αναμνήσεις, άλλωστε, είναι πάντα παρούσες να μας τους θυμίζουν. Στη ζωή της Νατύ, όμως, οι συμπτώσεις αυτές γίνονται ξαφνικά υπερβολικά πολλές. Σαν να την κάνει να ξαναζήσει την ερωτική περιπέτεια που εξαιτίας της παραλίγο να τινάξει τη ζωή της στον αέρα. Αλλά ποιος; Παρελθόν και παρόν επαναλαμβάνονται σε σημείο που κάθε λογική εξήγηση καταρρίπτεται — θα αναγκαστεί άραγε η Νατύ να παραδεχτεί πως ο χρόνος μπορεί στ’ αλήθεια να γυρίσει πίσω; Μήπως πρέπει να πιστέψει ότι δεν υπάρχουν τυχαία γεγονότα; Ότι είναι όλα προκαθορισμένα; Το μυθιστόρημα κινείται σε ταξιδιωτικούς ρυθμούς από το Μόντρεαλ στο Σαν Ντιέγκο και από τη Βαρκελώνη στην Τζακάρτα και διακρίνεται για την ψυχική του ένταση και τη λεπταίσθητη καταγραφή των συναισθημάτων των ηρώων. Πολύ καλή η μετάφραση της Μυρτώς Καλοφωλιά.https://www.andro.gr/

Βιβλίο

Ζωρζ Σαρή ~ Η φιλία

Η Ζωή κάθεται στο ίδιο θρανίο με την Αθηνά. Ακριβώς πίσω της το Κούλι και η Αννούλα. Οι τέσσερις αχώριστες φίλες. Όλοι μιλάνε για τούτη την περίφημη φιλία που κρατάει τόσα χρόνια..."Θα γεράσουμε ενωμένες πάντα" λέει η Ζωή, που δεν μπορεί να φανταστεί έναν κόσμο δίχως φιλία, δίχως αγάπη.
Η Ζωή θέλει να την αγαπάνε. Να την αγαπάνε χωρίς παζαρέματα, πολύ και αλογάριαστα. Μικρή κατάλαβε πως, για να τα καταφέρει, έπρεπε πρώτα ν' αγαπήσει αυτή τους ανθρώπους ή τουλάχιστον να κάνει πως τους αγαπά. Μπορεί στην αρχή να' τανε ένα παιχνίδι, ύστερα όμως το συνήθισε και δε χρειαζότανε να το παίζει.
Αγαπούσε όπως πεινούσε, όπως διψούσε, όπως πονούσε, όπως γελούσε. Όταν έβλεπε για πρώτη φορά ένα παιδί έλεγε αμέσως: "Να μια καινούρια φιλία" κι έβαζε τα δυνατά της να την αποχτήσει.
[...] Το δίχτυ της Ζωής ήταν σοφά πλεγμένο. Είχε κι άλλες κλωστές, πολύ γερές. Άνοιγε τις χούφτες της και σκόρπιζε το παιδικό της βιος. Χάριζε τα βιβλία της, τα μολύβια της, τις πένες της, τις ζωγραφιές της, τα παιχνίδια της. Κρυφά από τους δικούς της χάρισε το χρυσό σταυρό της, το δαχτυλιδάκι της, μια παλιά καρφίτσα της γιαγιάς. Έψαχνε στα συρτάρια, κάτι να βρει ακόμα, να το χαρίσει κι αυτό, να γίνει ένας παραπανίσιος κρίκος στην αλυσίδα που θα την έδενε με τους ανθρώπους.

Αγωνιζόταν. Η λαχτάρα της γινόταν ορμητικό ποτάμι και παράσερνε τα εμπόδια. Όχι, όχι, δεν ήτανε παιχνίδι. Ήταν αγωνία. Παιδιάστικη αγωνία. Η μητέρα το 'χε καταλάβει και της παραστεκότανε χωρίς πολλά λόγια. Ένιωθε τη μοναξιά που τρόμαζε το παιδί της, ίσως γιατί την ήξερε, τη φοβόταν. Έλεγε στη Ζωή: "Να εμπιστεύεσαι τον άνθρωπο. Ο άνθρωπος είσαι εσύ".
Η μητέρα είχε δίκιο.
Η Ζωή πιστεύει στον άνθρωπο, πιστεύει στις φίλες της, μπερδεύεται μαζί τους και γίνεται ένα.

Όταν ο ήλιος, Ζωρζ Σαρή / Georges Sari, εκδ. Πατάκη, πρώτη έκδοση το 1971 απ' τις εκδ. Κέδρος

Ζωρζ Σαρή - 22 Αυγούστου 1925 - 9 Ιουνίου 2012

https://scorpiafilla.blogspot.com/

Βιβλίο

«Άκου τον γάμο σου», όπως η Γκρέτσεν και ο Στιβ
Συγκινητικό και τρυφερό, το Άκου τον γάμο σου θα αγγίξει κάθε έναν από εμάς που αναζητά απαντήσεις και διέξοδο για τη σχέση του
Η Γκρέτσεν και ο Στιβ είναι παντρεμένοι πολλά χρόνια. Κάτοικοι Σαν Φρανσίσκο, με δύο παιδιά και απαιτητικές δουλειές, ζουν πλέον σε διάσταση, μέχρι που αποφασίζουν να επισκεφθούν μία οικογενειακή σύμβουλο προκειμένου να τους βοηθήσει να ξεκαθαρίσουν ποιο θα είναι το επόμενο βήμα τους. Το Άκου τον γάμο σου διαδραματίζεται σε διάστημα δέκα μηνών, αποκλειστικά στο γραφείο της συμβούλου, που αποτελεί το σκηνικό μιας ιστορίας φορτισμένης από τις απογοητεύσεις, τις προσδοκίες, τις στιγμές τρυφερότητας και τις αναπόφευκτες εντάσεις, συνθήκες οικείες σε κάθε ζευγάρι, παντρεμένο ή μη. Μέσα από την κρίση στη σχέση των πρωταγωνιστών, ο John Jay Osborn φωτίζει τα εμπόδια που οι ίδιοι βάζουμε στους εαυτούς μας, τις καταστάσεις που απομακρύνουν τον έναν από τον άλλον – αλλά κι εκείνες που μας φέρνουν πιο κοντά. Το απόσπασμα που ακολουθεί είναι από το πρώτο κεφάλαιο του βιβλίου, που κυκλοφορεί στις 26/5 από την Key Books.

«Θέλεις να χωρίσετε;» ρώτησε η Σάντι. «Δεν ξέρω», απάντησε σιγανά η Γκρέτσεν. «Μάλλον, αλλά έχουμε δυο παιδιά». «Εγώ είμαι σύμβουλος γάμου», είπε η Σάντι. «Και ειλικρινά δεν με νοιάζει τι λέει ο νόμος. Αυτά θα σας τα πουν οι δικηγόροι. Εκείνο που αντιλαμβάνομαι εγώ είναι ότι ανησυχείς για τα χρήματα. Νομίζω πως διακόσιες χιλιάδες δολάρια θα διώξουν την ανησυχία σου, τουλάχιστον προς το παρόν. Μου είπες πως εσύ είσαι κυρίως υπεύθυνη για τα παιδιά και επιπλέον έχεις μια δουλειά πλήρους απασχόλησης. Θεωρώ πως χρειάζεσαι κάθε μορφής βοήθεια. Θέλεις να ανησυχείς και για τα χρήματα επιπλέον;».

Το πρόσωπο της Γκρέτσεν φωτίστηκε. «Πιστεύεις στ’ αλήθεια ότι πρέπει να πάρω όλο το ποσό;», ρώτησε. «Ναι», απάντησε η Σάντι. Γύρισε και κοίταξε τον Στιβ. Το πουκάμισό του ήταν φρεσκοσιδερωμένο, τα παπούτσια του καλογυαλισμένα, το παντελόνι του είχε μια τέλεια τσάκιση. Όμως κάτω από τα καστανά μάτια του είχε έντονους μαύρους κύκλους και τα χέρια του έτρεμαν. Προσπαθούσε να διατηρήσει την ψυχραιμία του.

«Εσύ τι έχεις να πεις Στιβ;», τον ρώτησε η Σάντι. «Νομίζω πως οι περισσότεροι θα έλεγαν ότι η γυναίκα μου είναι έτοιμη να με χωρίσει και η σύμβουλος γάμου θέλει να της δώσω όλα τα μετρητά από την πώληση του σπιτιού μας. Ενώ νομικά τα μισά ανήκουν σε μένα. Γιατί να κάνω κάτι τέτοιο;», είπε ο Στιβ. «Αυτό θα έλεγαν οι περισσότεροι», πρόσθεσε. «Αυτό θα έλεγαν οι περισσότεροι», επανέλαβε η Σάντι. «Όμως εσύ τι λες;». Περιέργως, ο Στιβ χαμογέλασε. «Μόλις πρότεινες να πάρει όλο το ποσό η Γκρέτσεν, είπα από μέσα μου “ωχ, τι γίνεται εδώ;”». Ο Στιβ σώπασε για λίγο κι έπειτα συνέχισε: «Μαγκώθηκα. Σκέφτηκα ότι, εφόσον προσπαθούμε να αποφασίσουμε αν θα χωρίσουμε ή όχι, θα έπρεπε όλα τα υπόλοιπα να τα παγώσουμε κατά κάποιον τρόπο». Το τελευταίο πράγμα που πίστευε η Σάντι ήταν πως έπρεπε να παγώσουν
κάτι, οτιδήποτε.

«Θέλεις διαζύγιο;», τον ρώτησε η Σάντι. Ο Στιβ δεν απάντησε. Τι να ένιωθε άραγε; Η Σάντι αναρωτήθηκε αν θα μπορούσε ο Στιβ να το εκφράσει. «Πώς νιώθεις Στιβ;», τον ρώτησε. «Πώς νιώθω;» είπε, λες και δεν είχε επιτρέψει στον εαυτό του να θέσει μια τέτοια ερώτηση. «Η γυναίκα μου έφυγε από το σπίτι μαζί με τα παιδιά. Μόλις έγινα συνέταιρος σε μια επενδυτική εταιρεία, αλλά ποτέ στη ζωή μου δεν έχω νιώσει χειρότερα. Έχω βδομάδες να κοιμηθώ». Σταμάτησε να μιλάει και κοίταξε την Γκρέτσεν που καθόταν απέναντί του με ένα βλέμμα σαν να προσπαθούσε να αξιολογήσει την κατάσταση. Ποια ήταν; Δεν ήξερε πια. Είναι μια όμορφη, έξυπνη, ψυχρή πριγκίπισσα, κι εσύ τα ’χεις κάνει τελείως σκατά, είπε από μέσα της η Σάντι.

Η Σάντι δεν ήξερε αν θα τους αναλάβει. Δεν ήταν σίγουρη. Μα πού να ήταν άραγε αυτοί οι σκυθρωποί, μελαγχολικοί καλλιτέχνες; Δεν τους έβλεπε πουθενά. Άραγε ήταν μελαγχολικός ο Στιβ; Μελαγχολικός, συνεσταλμένος, πρόθυμος να αλλάξει; Ήταν δυνατόν να αλλάξει; Έγραφε άραγε ποιήματα αργά τη νύχτα; Ζωγράφιζε ακουαρέλες; Συνειδητοποιούσε άραγε πόσο ωραία ήταν εδώ, σ’ αυτήν την πόλη, αυτή την εποχή του χρόνου; Η Σάντι κοίταξε την Γκρέτσεν. Εσύ μπορείς να αλλάξεις; Ίσως να είναι δυσκολότερο για σένα, πριγκίπισσα. Ο Στιβ κοιτούσε τριγύρω, το γραφείο στη γωνία, τις σκανδιναβικού τύπου πολυθρόνες και πίσω του τη μεγάλη πράσινη βικτοριανή πολυθρόνα. Να σκεφτόταν άραγε ότι δεν ταίριαζε στο γραφείο; Από τα δύο παράθυρα φαινόταν η κορυφή του πιπερόδεντρου απέξω. Η Σάντι συνειδητοποίησε ότι, όταν πρωτομπήκε μέσα ο Στιβ, δεν πρόσεξε τον χώρο γύρω του, πού βρισκόταν, σκόνταψε και δυσκολεύτηκε ακόμη και να φτάσει στην καρέκλα του. Μα τώρα πια είχε βολευτεί.

«Στιβ;» τον παρότρυνε η Σάντι. «Συγνώμη», απάντησε εκείνος. «Γιατί λοιπόν να δώσω στην Γκρέτσεν τα μισά από τα χρήματα που ανήκουν σε μένα; Γιατί να το κάνω;». «Γιατί ανησυχεί για τα λεφτά», δήλωσε η Σάντι. «Δεν θέλω να πάρουμε διαζύγιο» είπε σιγανά ο Στιβ, απαντώντας επιτέλους στην ερώτηση της Σάντι. «Όμως βρίσκεσαι στα πρόθυρα», είπε η Σάντι. «Οι προσπάθειές σου δεν έχουν καρποφορήσει. Πρέπει να δοκιμάσεις κάτι καινούργιο. Κάτι που δεν θα έκανες ποτέ. Κάτι που φαίνεται αντισυμβατικό. Γιατί όχι; Τι έχεις να χάσεις;». «Λεφτά», είπε ο Στιβ. Λάθος απάντηση, Στιβ. Η Σάντι απλά τον κοίταξε. Στιβ, διακυβεύονται τα πάντα αυτή τη στιγμή. Το καταλαβαίνεις; «Να δοκιμάσω κάτι αντισυμβατικό;», είπε μετά από λίγο ο Στιβ. «Γιατί όχι;», ξανάπε η Σάντι. Είχε ακόμα στην άκρη του μυαλού του αυτό που θα έλεγαν οι περισσότεροι στη θέση του. Ξεκόλλα, Στιβ, σκέφτηκε η Σάντι. Κι εκείνος έστρεψε αλλού το βλέμμα, πέρα μακριά. «Είμαι κουρασμένος», ψιθύρισε ο Στιβ. «Το ξέρω», είπε η Σάντι. Ξεκόλλα, είσαι εδώ και πολύ καιρό κολλημένος, είπε από μέσα της.

Κι ο Στιβ το έκανε. Η Σάντι τον ένιωσε να ξεκολλάει από τη λογική των άλλων κι από τις συμβουλές που δεν φέρνουν ποτέ αποτέλεσμα και να αφήνεται στο άγνωστο. «Εντάξει», συμφώνησε ο Στιβ. «Ας δοκιμάσουμε το αντισυμβατικό». Έβαλε το χέρι στην τσέπη του σακακιού του κι έβγαλε έναν φάκελο. «Τυχαίνει να έχω μαζί μου την επιταγή». Άνοιξε τον φάκελο και έβγαλε μια επιταγή. Πήρε μια πένα Montblanc από το τσεπάκι του πουκαμίσου του και την οπισθογράφησε. Έπειτα την έδωσε στην Γκρέτσεν. Εκείνη την πήρε. Διακόσιες χιλιάδες δολάρια. «Σ’ ευχαριστώ», του είπε. Η Σάντι σκέφτηκε πως μάλλον αυτή ήταν η πρώτη καλή κουβέντα που άκουγε ο Στιβ από το στόμα της εδώ και πολύ καιρό. Σ’ ευχαριστώ. Βλέπεις, Στιβ, είπε από μέσα της η Σάντι, δοκίμασες κάτι αντισυμβατικό και είδες ήδη αποτέλεσμα. Εντάξει λοιπόν, η Σάντι αποφάσισε να τους αναλάβει.

*Περισσότερα για το βιβλίο Άκου τον γάμο σου και προπαραγγελίες, εδώhttps://keybooks.gr/

Βιβλίο

«Ένα από τα ωραιότερα βιβλία για τη γερμανική αντίσταση κατά του ναζισμού»

Το μπεστ σέλερ του Χανς Φάλαντα (λογοτεχνικό ψευδώνυμο του Rudolf Ditzen), «Μόνος στο Βερολίνο» ανατυπώθηκε και κυκλοφορεί ξανά στα βιβλιοπωλεία.

Ο Πρίμο Λέβι το χαρακτήρισε ως ένα από τα ωραιότερα βιβλία για τη γερμανική αντίσταση κατά του ναζισμού. Ο Φάλαντα, ένας από τους σημαντικότερους συγγραφείς του μεσοπολέμου, έγραψε το βιβλίο μόλις δυο χρόνια μετά τη λήξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Εξιστορεί τις λιγότερο γνωστές ιστορίες των αντιστασιακών πράξεων των Γερμανών ενάντια στους Γερμανούς και την τρομοκρατία που και οι ίδιοι δέχτηκαν από το φασιστικό καθεστώς.

Μόνος στο ΒερολίνοΗ ιστορία κυλά στο Βερολίνο του Β’ Παγκόσμιου, στην πόλη που ζει υπνωτισμένη από την επιβολή του Χίτλερ, τρομαγμένη από τους Ες Ες του, υποταγμένη σε μια υποσχόμενη δόξα που, είτε πιστεύει, είτε όχι, υπηρετεί, υπό την απειλή προδοσίας και θανάτου. Ο αναγνώστης μπορεί να νιώσει πώς ζούσε και τι σκεφτόταν η «άλλη πλευρά», οι Γερμανοί με ανθρωπιστική συνείδηση. Το «Μόνος στο Βερολίνο», βασίζεται σε αληθινή ιστορία, την οποία ανακάλυψε ο συγγραφέας σε φακέλους της Γκεστάπο μετά το τέλος του ναζιστικού καθεστώτος. Οι ήρωες της ιστορίας, Ότο και Άννα Κβάνγκελ είναι δυο φιλήσυχοι χαρακτήρες που δεν εκφράζουν ανοιχτά τις αντιθέσεις τους και τη δυσαρέσκειά τους για το χιτλερικό καθεστώς. Ο θάνατος του γιου τους θα πυροδοτήσει τις δράσεις τους που υπενθυμίζουν τη σπουδαιότητα και την αναγκαιότητα της αντίστασης και της αξιοπρέπειας.

Από τη λαϊκή πολυκατοικία στην οποία κατοικούν ανάμεσα σε ενοίκους που αντιπροσωπεύουν όλες τις πολιτικές τάσεις, οι δυο απλοί και φιλήσυχοι άνθρωποι ξεκινούν να γράφουν κάρτες με αντικαθεστωτικά και αντιναζιστικά συνθήματα αφήνοντάς τα σε εισόδους πολυκατοικιών ή διαδρόμους κτηρίων, σε ιατρεία και διάφορα γραφεία. Οι χειρόγραφες αυτές κάρτες κυκλοφορούν για σχεδόν τρία χρόνια στο Βερολίνο και σχεδόν όλες παραδίδονται στη Γκεστάπο από τρομοκρατημένους πολίτες. Είναι η ιστορία δυο συνηθισμένων ανθρώπων, καθόλου ηρωικών ή ιδιαίτερων, που δεν έχουν άλλο τρόπο να ζήσουν παρά αναζητώντας τη δικαιοσύνη ως όπλο της συνείδησής τους ενάντια στον εκφασισμό και τον τρόμο της εποχής τους.

Info:
Το βιβλίο Μόνος στο Βερολίνο του Χανς Φάλαντα σε μετάφραση Άντζης Σαλταμπάση κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πόλις https://www.elculture.gr/

 

Βιβλίο

Ένα μυθιστόρημα για τη δημιουργία και τη διάλυση μιας οικογένειας, μέσα από τα μάτια μιας γυναίκας που βιώνει τη μητρότητα τελείως διαφορετικά απ’ ό,τι ονειρευόταν – στην πραγματικότητα, τη βιώνει ακριβώς όπως φοβόταν…

Θέλεις να σπάσεις την κατάρα που βαραίνει τις γυναίκες της οικογένειάς σου. Ελπίζεις πως αυτή τη φορά όλα θα είναι διαφορετικά. Εσύ θα τα καταφέρεις. Θα είσαι στοργική και θερμή, η κόρη σου θα αποζητά την παρουσία σου. Οι δυο σας θα είστε ομάδα!

Η Μπλάιθ Κόνορ είναι αποφασισμένη. Θα είναι η ιδανική μητέρα για την κόρη της. Θα είναι ακριβώς αυτό που δεν ήταν για κείνην η δική της μητέρα. Από τις πρώτες μέρες όμως της μητρότητας το όνειρο γίνεται κομμάτια. Κάτι μοιάζει να μην πηγαίνει καλά. Είναι το παιδί της σαν όλα τα άλλα παιδιά; Κι αν ναι, εκείνη γιατί δεν το βλέπει έτσι; Τι είναι αλήθεια και τι προϊόν της φαντασίας της;

Το ένστικτο είναι ένας λογοτεχνικός άθλος που διαβάζεται με μιαν ανάσα. Ένα συγκλονιστικό μυθιστόρημα που αμφισβητεί όσα νομίζουμε ότι ξέρουμε για τις σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων. Ακόμα και των πιο κοντινών.

Βιβλίο

Το βιβλίο για την αυτοπροδοσία που μας ενθαρρύνει να αγκαλιάσουμε επιτέλους τον εαυτό μας
Dimitsanou Joanna

«Κάθε γυναίκα έχει μέσα της μια φωνή λαχτάρας και νοσταλγίας. Προσπαθούμε με όλο μας το είναι να γίνουμε καλές. Kαλές σύντροφοι, καλές κόρες, καλές μητέρες, καλές εργαζόμενες, καλές φίλες. Ευελπιστούμε ότι όλη αυτή η προσπάθεια θα μας κάνει να νιώσουμε ζωντανές. Αντ’ αυτού, όμως, καταλήγουμε να νιώθουμε εξαντλημένες, σε αδιέξοδο, να ασφυκτιούμε από τα πρέπει και να απογοητευόμαστε από το αποτέλεσμα. Βλέπουμε τη ζωή μας και αναρωτιόμαστε: μα, δεν έπρεπε όλα αυτά να είναι πιο όμορφα; Αλλά καταπνίγουμε την ερώτηση πολύ βιαστικά, λέγοντας στον εαυτό μας ότι πρέπει να είμαστε ευγνώμονες, και κρύβουμε τη δυστυχία μας ακόμα και από τον ίδιο μας τον εαυτό.»

Το «Αδάμαστη» από την πένα της Glennon Doyle αποτελεί ένα αυθεντικό και οργισμένο, ορμητικό και ταυτοχρόνως τρυφερό ανάγνωσμα.
Πρόκειται για μία ειλικρινή αυτοβιογραφία και ένα ηχηρό κάλεσμα προς όλες τις γυναίκες του κόσμου. Μέσα από το γύρισμα των σελίδων ξεδιπλώνεται η ιστορία του πώς μια γυναίκα έμαθε ότι υπεύθυνη μητέρα δεν είναι εκείνη που αργοπεθαίνει για τα παιδιά της, αλλά εκείνη που τους δείχνει πώς να ζήσουν με όλη τους την καρδιά. Είναι μια ιστορία που περιγράφει ένα διαζύγιο, τη δημιουργία μιας νέας, σύνθετης οικογένειας, και τη συνειδητοποίηση ότι το πόσο ενωμένη ή διαλυμένη είναι μια οικογένεια εξαρτάται από το κατά πόσο τα μέλη της μπορούν, όταν κάθονται στο τραπέζι, να είναι ο πραγματικός τους εαυτός.

Τέλος είναι η ιστορία του πώς μπορούμε όλες μας να αρχίσουμε να εμπιστευόμαστε τον εαυτό μας αρκετά, ώστε να βάλουμε τα όριά μας, να συμφιλιωθούμε με το σώμα μας, να τιμήσουμε τον θυμό και τον πόνο μας, και να απελευθερώσουμε τα πιο αληθινά, πιο άγρια ένστικτά μας, ώστε να μπορέσουμε, ως γυναίκες, να κοιτάξουμε τον εαυτό μας και να πούμε: Αυτή είμαι εγώ.

Ως αναγνώστρια γενικά δεν έχω έντονη προτίμηση και κατά συνέπεια επαφή με τα βιβλία που δεν περιέχουν στοιχεία μυθοπλασίας
Για αυτό άλλωστε η επιλογή να διαβάσω το νέο βιβλίο της Glennon Doyle «Αδάμαστη» ήταν ιδιαίτερα απρόσμενη για εμένα. Ίσως ευθύνεται για το γεγονός ότι πρόκειται για ένα βιβλίο που προτάθηκε να λάβει το βραβείο καλύτερου αυτοβιογραφικού βιβλίου από το goodreads. Ίσως σαν μικρό παιδί και εγώ μαγνητίστηκα από το ιδιαίτερο εξώφυλλο του με τα ποικίλα, πλουμιστά χρώματα. Ό,τι κι αν ήταν αυτό που με παρακίνησε να διαβάσω αυτό το βιβλίο το σίγουρο είναι ότι πρόκειται για μία απόφαση που απόλαυσα βαθιά.

Για εμένα ήταν μία διαφορετική εμπειρία που θα με συντροφεύει νοητά για πολύ καιρό. Η Glennon Doyle μέσα από αυτό το βιβλίο εκθέτει με γενναιότητα σε κοινή θέα μία σειρά από κρυφές πτυχές του χαρακτήρα και της ζωής της. Πρώτη φορά συναντάω κάποιον συγγραφέα που να είναι τόσο ειλικρινής με τα ελαττώματά του και να ξεδιπλώνει όλη την αλήθεια του μπροστά στο αναγνωστικό κοινό. Σαν άλλο ανοιχτό βιβλίο η Glennon παραδίδει στους αναγνώστες ιστορίες και βιώματα από τη ζωή της με τρόπο εντυπωσιακό, καθαρτικό, εμπνευσμένο και ενθαρρυντικό. Πρόκειται ένα βιβλίο με διαλογικό χαρακτήρα και πρόζα λιτή, στρωτή, αλλά νοηματικά πυκνή που θα σας γεμίσει με ιδέες και προβληματισμούς.

Μία συζήτηση ανάμεσα στην ψυχή της συγγραφέως και αυτή του αναγνώστη για τα κοινά βιώματα των γυναικών του Δυτικού Κόσμου. Ίσως ακόμη ένα μανιφέστο που καλεί τους αναγνώστες να ανακαλύψουν τον εαυτό τους και με θάρρος, ειλικρίνεια και τόλμη, να τον συστήσουν στον κόσμο.

Ο Glennon μας ταξιδεύει πίσω στο χρόνο στη μάχη της με τη βουλιμία, τον εθισμό, την απιστία του συζύγου της, την κατάθλιψη, τη χαμηλή αυτοεκτίμηση, την άρνηση της πραγματικής της σεξουαλικότητας, τα καλούπια συμπεριφοράς που η κοινωνία επιβάλλει στις γυναίκες κ.λπ. Μέσα από την παράθεση των προσωπικών της βιωμάτων μας δίνει μία άψογη εικόνα για το τι σημαίνει να είσαι γυναίκα σήμερα. Να προσπαθείς να ισορροπήσεις ανάμεσα αναρίθμητες υποχρεώσεις ενώ παράλληλα επιδιώκεις να εκπληρώσεις κάθε επιθυμία του κοινωνικού σου περίγυρου ώστε να γίνεις αγαπητή και αποδεκτή σε έναν πατριαρχικό κόσμο δομημένο για να σε υποτάσσει.
Προσωπικά αυτή η πτυχή του βιβλίου μου θύμισε έντονα στοίχους από ένα αγαπημένο μου ποίημα της Κικής Δημουλά με τίτλο «Σημείο Αναγνωρίσεως».

"Όλοι σε λένε κατευθείαν άγαλμα, εγώ σε προσφωνώ γυναίκα κατευθείαν. Όλοι σε λένε κατευθείαν άγαλμα, εγώ σε λέω γυναίκα αμέσως. Όχι γιατί γυναίκα σε παρέδωσε στο μάρμαρο ο γλύπτης κι υπόσχονται οι γοφοί σου ευγονία αγαλμάτων, καλή σοδειά ακινησίας. Για τα δεμένα χέρια σου, που έχεις όσους πολλούς αιώνες σε γνωρίζω, σε λέω γυναίκα. Σε λέω γυναίκα
γιατί είσ’ αιχμάλωτη." Η συγγραφέας λοιπόν μας μεταφέρει από τα χρόνια της "αιχμαλωσίας" της ως τον τωρινό της εαυτό σε ένα ταξίδι απελευθέρωσης, που θα αγγίξει τις ευαίσθητες χορδές κάθε γυναίκας. Ένα ταξίδι που οδήγησε τη συγγραφέα σε πλήθος συνειδητοποιήσεων για τη ζωή πού θα οδηγήσουν όλους τους αναγνώστες στην ταύτιση. Πάνω από όλα όμως είναι ένα ταξίδι που θα εμπνεύσει όλους τους αναγνώστες να αναζητήσουν και αποδεχθούν το πραγματικό τους εαυτό. Κατά τη διάρκεια της ανάγνωσης του βιβλίου "τσάκισα" αναρίθμητες σελίδες ώστε να μπορέσω μελλοντικά να επιστρέψω σε αυτές, να αντλήσω δύναμη ή να τις επεξεργαστώ από ένα νέο πρίσμα.

Ξεκινώντας αυτή την κριτική ήθελα, να περιγράψω όλα τα συναισθήματα που μου γέννησε το βιβλίο
Προχωρώντας τη σύνταξη του κειμένου όμως συνειδητοποίησα ότι πρόκειται για ένα ανάγνωσμα που μου καλλιέργησε πληθώρα σκέψεων και συναισθημάτων, έντονα πλην όμως ακατόρθωτα να αποτυπωθούν γραπτώς. Θεωρώ λοιπόν ορθότερο να αφήσω τον καθέναν από εσάς, να απολαύσει στο έπακρο το ταξίδι του μέσα από το βιβλίο και να χτίσει τις δικές του σκέψεις και εντυπώσεις. Θα ήθελα όμως να κάνω μία ιδιαίτερη αναφορά στην έννοια της προδοσίας και αντίστοιχα της αγάπης του εαυτού μας η οποία κατέχει κεντρική θέση στη σκέψη της συγγραφέως.

Τι είναι όμως η προδοσία του εαυτού μας;
Είναι μια οδυνηρή συνθήκη με την οποία όλοι ερχόμαστε σε επαφή από τα εφηβικά μας χρόνια. Είναι η διαδικασία στην οποία υποβάλλουμε τον εαυτό μας όταν παραγκωνίζουμε την προσωπική μας ευτυχία και συμμορφωνόμαστε με αυτό που περιμένουν οι άλλοι να είμαστε, θέτοντας σε κίνδυνο τον πραγματικό μας εαυτό. Κατά αυτόν τον τρόπο πνίγουμε τις επιθυμίες μας και υποκύπτουμε στα πρέπει της κοινωνίας, μαθαίνουμε να κρυβόμαστε να προσποιούμαστε και να είμαστε αυτοί που πιστεύουμε, ότι θέλουν οι άλλοι να είμαστε ώστε να μας αγαπήσουν.

Όταν προδίδουμε τον εαυτό μας ανταλλάσσουμε ένα μέρος της αυθεντικής ψυχής μας για να αγαπηθούμε και να γίνουμε αποδεκτοί. Αρνούμαστε αυτό που είμαστε και οδηγούμαστε σε ένα φαύλο κύκλο - άκαρπων συχνά - προσπαθειών να ικανοποιήσουμε τον κοινωνικό μας περίγυρο ακόμη και σε εντελώς προσωπικά ζητήματα. Άλλωστε η ανάγκη για αγάπη από τον κοινωνικό μας περίγυρο είναι αυτή που μας παρακινεί εξαρχής στην αυτοπροδοσία. Πρόκειται όμως για μία περίτεχνη ψευδαίσθηση αγάπης δεδομένου ότι μας αγαπούν, όχι για το ποιοί πραγματικά είμαστε, αλλά για αυτό που προσποιούμαστε.

Τέλος αυτή η προδοσία μας οδηγεί συχνά στο άγχος ή ακόμη και την κατάθλιψη, ενώ στερούμε από τον εαυτό μας την αυτοσυμπόνια και την αυτοσυγχώρεση
Για αυτή την προδοσία επιλέγει, να μιλήσει η συγγραφέας αναδεικνύοντας μία σειρά από βιώματα προσωπικά ή κοντινών της προσώπων. Στόχος της όμως δεν είναι να προβάλει άλλη μια δυστυχή πλευρά της ανθρώπινης ζωής, αλλά να ενθαρρύνει κάθε αναγνώστη να αποδεσμευτεί από τις κοινωνικές απαιτήσεις που το καταπνίγουν και και να αποδεχτούν και αναδείξουν τον πραγματικό της εαυτό. Έχοντας πλέον διαβάσει το βιβλίο και βγάλει τα δικά μου συμπεράσματα, θα κλείσω αυτό το άρθρο προτείνοντας τις δική μου βασική διέξοδο από την αυτοπροδοσία.

Η λύση αυτή δεν θα μπορούσε να είναι άλλη πέρα από την αγάπη και την αποδοχή του εαυτού μας. Να νιώσουμε τον πόνο της προδοσίας μας. Να αναλάβουμε την ευθύνη των επιλογών μας. Να συγχωρέσουμε τον εαυτό μας, να δεσμευτούμε να τον τιμάμε καθημερινά και να τον τυλίξουμε με αγάπη.
Έτσι θα πάψουμε να επιδιώκουμε τη διαρκή επιβεβαίωση του κοινωνικού μας περίγυρου και να υποβαλλόμαστε στην καθημερινή δοκιμασία της επιλογής ανάμεσα στο προσωπικό θέλω και το κοινωνικό πρέπει. Βέβαια το ταξίδι προς την αγάπη του εαυτού μας κάθε άλλο παρά εύκολο είναι. Δεν ξέρω γιατί το να μαθαίνουμε να είμαστε καλοί απέναντι στον εαυτό μας είναι τόσο δύσκολο, αλλά σίγουρα είναι ένα από τα δυσκολότερα επιτεύγματα στη ζωή. Μέχρι τότε λοιπόν μπορούμε να λάβουμε μια χείρα βοήθειας από όλα εκείνα τα άτομα στη ζωή μας που μας αγαπάνε ανιδιοτελώς και άνευ ορίων ακόμη και τις μέρες που εμείς αδυνατούμε να αγαπήσουμε τον εαυτό μας και θα ξεχωρίζουν πόσο σπουδαίοι και μοναδικοί είμαστε ακόμη και στις πιο σκοτεινές μας μέρες.

Αυτά είναι και τα άτομα που ποτέ δεν θα απαιτήσουν να καταπατήσουμε την προσωπική μας θέληση για να κερδίσουμε την εύνοια και την αγάπη τους. Που θα στέκονται συνοδοιπόροι στη ζωή μας στα μικρά και στα μεγάλα, τα σημαντικά και τα ασήμαντα, στις μεγαλύτερες ευτυχίες αλλά και στις οδυνηρές δυστυχίες.

Σε αυτά τα δύο είδη αγάπης εστιάζει έντονα και η Glennon Doyle
Την ανιδιοτελή αγάπη προς τον εαυτό μας αλλά και αυτή που λαμβάνουμε από τον κοινωνικό μας περίγυρο και την αξία τους στο ταξίδι προς την αποδοχή του εαυτού μας. Αυτό και άλλα πολλά μαθήματα έλαβα από αυτό το εμπνευσμένο βιβλίο που θα πρότεινα ανεπιφύλακτα σε κάθε αναγνώστη. Συμπερασματικά λοιπόν πρόκειται για ένα βιβλίο που θα αφήσει στον καθένα ένα διαφορετικό δίδαγμα, το σίγουρο όμως είναι ότι όποιος διαβάσει αυτό βιβλίο θα κλείσει τις σελίδες του νιώθοντας πιο απελευθερωμένος και έτοιμος να αποδεχτεί και αγαπήσει τον αληθινό του εαυτό.https://www.savoirville.gr/

Βιβλίο

Ο υπαρξισμός είναι ένας ανθρωπισμός

Ο Σαρτρ έδωσε τη διάλεξη Ο υπαρξισμός είναι ένας ανθρωπισμός τον Οκτώβριο του 1945, θέλοντας να παρου­σιάσει σε συνο­πτική μορφή τις βασικές θέσεις της φιλοσοφίας του και να την υπερασπιστεί απέναντι σε ορισμένες συχνές παρανοή­σεις. Η διάλεξη δόθηκε από στήθους και κυκλοφόρησε ως βιβλίο λίγο αργότερα, ελάχιστα επανεπεξεργασμένη. Το βιβλίο αναδείχτηκε στο πιο πολυδιαβασμένο, πιθανότατα, φιλοσοφικό κείμενο του 20ού αιώνα.

Ο άνθρωπος είναι ελεύθερος, λέει ο Σαρτρ, αλλά θέλει να φαν­τάζεται τον εαυτό του δέσμιο. Το κάνει αυτό, γιατί θέλει ν’ αποποιηθεί την ευθύνη που συνεπάγεται η ελευθερία του. Οι άνθρωποι πλάθουν φαντάσματα —το θεό, τη μοίρα, τη φύση, την ιστορία, την κοινωνία— που υποτίθεται ότι τους υποχρεώνουν να φέρονται όπως φέρονται. Επικαλούμενοι τα φαντάσματα αυτά, μπορούν κατόπιν να δηλώσουν: «Δεν έφταιγα εγώ γι’ αυτό που έκανα, δεν μπορούσα να κάνω αλλιώς. Δεν είμαι εγώ υπεύθυνος γι’ αυτό που είμαι, κάτι άλλο, έξω από μένα, μ’ έκανε έτσι».

Μέσω αυτής της θεμελιώδους αυτοεξαπάτησης οι άνθρωποι προσ­παθούν να κρύψουν απ’ τον εαυτό τους την αγωνία που συνεπάγεται το γεγονός ότι ο καθένας μας αναπόφευκτα ορίζει μόνος το δικό του πεπρωμένο. Όπως λέει ο Σαρτρ, «ο άνθρωπος είναι καταδικασμένος να είναι ελεύθερος».

 

Ο Jean-Paul Sartre γεννήθηκε το 1905 στο Παρίσι, όπου και έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του, μέχρι το θάνατό του το 1980. Έγραψε φιλο­σοφικά έργα, μυθιστορήματα, θεα­τρικά, ενώ είχε εντονότατη δημόσια παρουσία, παρεμβαίνοντας συστηματικά στις πολιτικές και κοινωνικές εξελίξεις της εποχής του. Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, αναδεικνύεται σε δεσπόζουσα μορφή της γαλλικής σκέψης. Το 1964 τιμήθηκε με το Νόμπελ Λογο­τεχνίας, το οποίο αρνήθηκε να δεχτεί.

Jean-Paul Sartre
Ο ΥΠΑΡΞΙΣΜΟΣ ΕΙΝΑΙ ΕΝΑΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ
Τίτλος πρωτοτύπου: L’ existentialisme est un humanisme
Μετάφραση: Αντώνης Χατζημωυσής
Πρόλογος-σημειώσεις: Αρλέτ Ελκαΐμ-Σαρτρ
Επιμέλεια: Θάνος Σαμαρτζής
Χαρακτικό εξωφύλλου: Γιώργος Μακρής

https://www.domabooks.gr/

Βιβλίο

Για πάνω από τρεις δεκαετίες, ο Spencer Johnson εμπνέει τους αναγνώστες με τις απλές, και ταυτόχρονα γεμάτες σοφία ιστορίες του.

Το Πολυτιμότερο Δώρο αφηγείται τη συναρπαστική πορεία ενηλικίωσης ενός μικρού αγοριού και της διαρκούς αναζήτησής του για ένα μυστηριώδες και δυσεύρετο δώρο, για το οποίο τού μιλάει ένας σοφός ηλικιωμένος άνδρας. Σύμφωνα με αυτόν, πρόκειται για το Πολυτιμότερο Δώρο που μπορεί να λάβει κάποιος.

Καθώς το μικρό αγόρι γίνεται άνδρας, αρχίζει να απογοητεύεται από τη δουλειά και τη ζωή του. Έτσι, επιστρέφει στον γέροντα, ζητώντας τη βοήθειά του για να βρει το Δώρο. Ο γέροντας αποκρίνεται: «Μόνο εσύ έχεις τη δύναμη να βρεις το Δώρο». Ακολουθώντας τη συμβουλή του, ο νεαρός αναζητά σε όλο τον κόσμο το μαγικό Δώρο, που μέσα του κρατά φυλαγμένο το μυστικό της ευτυχίας και της επιτυχίας. Στο τέλος, έχοντας ψάξει παντού και λίγο πριν εγκαταλείψει την προσπάθειά του, ο νεαρός ανακαλύπτει ποιο είναι το Δώρο αυτό – και όλα όσα μπορεί να του προσφέρει.

Όπως ο νεαρός της ιστορίας, έτσι κι εσείς θα διαπιστώσετε ότι το Δώρο αυτό είναι ό,τι πολυτιμότερο έχετε να προσφέρετε στον εαυτό σας – και σε όσους βρίσκονται δίπλα σας.

Μπορείτε να βρείτε το βιβλίο

εδώ



O Spencer Johnson σε αριθμούς
Τα βιβλία του έχουν πουλήσει περισσότερα από 50 εκατομμύρια αντίτυπα παγκοσμίως.

Έχουν μεταφραστεί σε 47 γλώσσες.

2η θέση στη λίστα Hall of Fame του Amazon, στο πλαίσιο των εορτασμών της 10ης επετείου του, που περιελάμβανε τους δημιουργούς με τις μεγαλύτερες πωλήσεις σε ταινίες, μουσική και βιβλία.

Κριτικές
«Ο βασιλιάς των Παραβολών»

-USA Today

«Πολλοί από τους ανθρώπους που έχω παρατηρήσει θα μπορούσαν να ήταν ακόμη πιο χαρούμενοι και πιο επιτυχημένοι στη σταδιοδρομία και τη ζωή τους, αν τους είχε δοθεί ως δώρο Το Πολυτιμότερο Δώρο».

-Norman Augustine, Fmr. Πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος, Lockheed Martin Corp

Διαβάστε απόσπασμα του βιβλίου στον παρακάτω  σύνδεσμο

Ο συγγραφέας
Ο Spencer Johnson υπήρξε ένας από τους πλέον αναγνωρισμένους διανοητές του κόσμου και συγγραφέας πολλών bestsellers.

Γεννημένος το 1938, σπούδασε ψυχολογία στο Πανεπιστήμιο της Νότιας Καλιφόρνιας και έκανε μεταπτυχιακό στο Βασιλικό Κολέγιο Χειρουργικής. Εργάστηκε ως γιατρός στην Κλινική Mayo και στην Ιατρική Σχολή του Harvard και απεβίωσε το 2017.

Τα βιβλία του έχουν σημειώσει πωλήσεις άνω των σαράντα έξι εκατομμυρίων αντιτύπων διεθνώς, σε πάνω από σαράντα εφτά γλώσσες.

https://enallaktikidrasi.com/

Βιβλίο

Η γυναίκα αυτή είναι αληθινή, με σάρκα και οστά. Τη συνάντησα πριν μερικά χρόνια στη φυλακή αλ Κανάτιρ. Εκείνο τον καιρό έκανα μια έρευνα με θέμα την ψυχολογία των φυλακισμένων γυναικών, γυναικών που είχαν καταδικαστεί ή ήταν υπόδικες για διάφορα εγκλήματα.

Ο γιατρός της φυλακής μού είπε πως η γυναίκα αυτή είχε σκοτώσει έναν άντρα και είχε καταδικαστεί σε θάνατο. Ωστόσο, δεν έμοιαζε καθόλου με τις άλλες δολοφόνους που κρατούνταν στη φυλακή του. Ήταν μια προσωπικότητα εντελώς διαφορετική. Δε θα συναντούσα, είπε, καμία γυναίκα σαν αυτή, μέσα ή έξω απ’ τη φυλακή. Η γυναίκα αρνιόταν τις συναντήσεις, δε δεχόταν επισκέπτες, έτρωγε σπάνια, κοιμόταν μονάχα το ξημέρωμα.

Υπήρχαν φορές που η δεσμοφύλακας την έβλεπε να κάθεται αφηρημένη ατενίζοντας το κενό ώρες ολόκληρες. Μια μέρα ζήτησε χαρτί και μολύβι και πέρασε πολλές ώρες σκυμμένη πάνω από εκείνο το χαρτί. Η δεσμοφύλακας δεν ήξερε αν έγραφε σε κάποιον. Μπορεί και να μην έγραφε τίποτα.

― Θα δεχτεί να με συναντήσει; ρώτησα το γιατρό της φυλακής.

― Θα προσπαθήσω να την πείσω να κάτσει μαζί σου λίγη ώρα. Ίσως συμφωνήσει σε περίπτωση που μάθει πως είσαι ψυχίατρος κι όχι κάποια από τις βοηθούς του Εισαγγελέα. Αρνήθηκε ν’ απαντήσει σ’ οποιαδήποτε ερώτηση. Αρνήθηκε ακόμα και να υπογράψει αίτηση χάριτος προς τον Πρόεδρο της χώρας προκειμένου να μετατραπεί η ποινή της από θανατική σε ισόβια.

― Ποιος συνέταξε το κείμενο της αίτησης;

― Εγώ. Γιατί, μά την αλήθεια, δεν τη θεωρώ δολοφόνο. Αν έβλεπες την όψη της, τα μάτια της, δε θα μπορούσες να διανοηθείς πως αυτή η ευγενική γυναίκα θα μπορούσε ποτέ να σκοτώσει.

― Ποιος είπε πως οι ευγενικοί άνθρωποι δε σκοτώνουν;

Μου έριξε έκπληκτος μια γρήγορη ματιά στο πρόσωπο. Μετά γέλασε νευρικά και είπε:

― Γιατί; Έχεις εσύ σκοτώσει κανέναν;

― Γιατί; Είμαι εγώ ευγενική γυναίκα;

Στράφηκε προς την άλλη μεριά, έδειξε ένα μικρό παράθυρο και είπε:

― Εκείνο εκεί είναι το παράθυρο του κελιού της. Θα δοκιμάσω να την πείσω να σε δει.

Ο γιατρός επέστρεψε μόνος. Η Φιρντάους είχε αρνηθεί να με συναντήσει.

Εκείνη τη μέρα ήταν να εξετάσω κι άλλες κρατούμενες, μα μπήκα στ’ αυτοκίνητό μου κι έφυγα.

Στο σπίτι δεν ήμουν σε θέση να κάνω τις δουλειές μου. Έπρεπε να κάνω τις διορθώσεις στο τελευταίο μου βιβλίο, αλλά το μυαλό μου ήταν ανίκανο να συγκεντρωθεί σ’ οτιδήποτε άλλο πέρα από κείνη τη γυναίκα με τ’ όνομα «Φιρντάους», που σε δέκα μέρες θα την εκτελούσαν.

Νωρίς το πρωί της επόμενης μέρας βρέθηκα πάλι έξω απ’ τη φυλακή. Ο γιατρός δεν είχε έρθει ακόμα και ζήτησα απ’ τη δεσμοφύλακα να μ’ αφήσει να δω τη Φιρντάους.

― Ανώφελο, γιατρέ μου. Αποκλείεται να σε συναντήσει.

― Γιατί;

― Σε λίγες μέρες θα την πάνε στην κρεμάλα. Τι μπορεί να θέλει από σένα ή απ’ οποιονδήποτε άλλον; Αφήστε τη γυναίκα ήσυχη!

Η δεσμοφύλακας μίλησε θυμωμένα. Μου έριξε ένα οργισμένο βλέμμα, λες κι εγώ ήμουν εκείνη που σε λίγες μέρες θα την εκτελούσε.

― Δεν έχω την παραμικρή σχέση με τους υπεύθυνους είτε μέσα είτε έξω απ’ τη φυλακή.

― Όλοι το ίδιο λένε, απάντησε οργισμένα.

― Γιατί έχεις τόσο θυμό; Πιστεύεις ότι η Φιρντάους είναι αθώα, ότι δε σκότωσε;

Ο θυμός της μεγάλωσε κι είπε:

― Είτε σκότωσε είτε όχι, είναι αθώα, δεν αξίζει την αγχόνη. Αυτούς πρέπει να κρεμάσουν.

― Τους ποιους;

Με κοίταξε καχύποπτα και είπε:

― Εσύ ποια είσαι; Μήπως σ’ έστειλαν «αυτοί»;

― Ποιοι είναι οι «αυτοί»;

Έριξε μια ματιά τριγύρω, επιφυλακτικά, σχεδόν τρομαγμένα, κι ενώ απομακρυνόταν είπε:

― Αυτοί! Θες να πεις πως δεν τους ξέρεις;

― Όχι.

Γέλασε ειρωνικά κι έφυγε μονολογώντας σιγανά:

― Πώς γίνεται εσύ να μην τους ξέρεις κι όλοι οι άλλοι να τους ξέρουν;

Ξαναπήγα στη φυλακή πολλές φορές. Κάθε φορά ζητούσα να δω τη Φιρντάους. Οι προσπάθειές μου έπεφταν στο κενό. Αισθανόμουν πως η έρευνά μου κινδύνευε. Στην πραγματικότητα, ένιωθα πως ολόκληρη η ζωή μου είχε αποτύχει ή όδευε προς την αποτυχία. Η αυτοπεποίθησή μου είχε αρχίσει να καταρρέει, ίσως είχε ήδη καταρρεύσει. Πέρασα δύσκολες ώρες. Απ’ το μυαλό μου δεν έφευγε η ιδέα πως εκείνη η γυναίκα, η δολοφόνος, που σε λίγες μέρες θα εκτελούνταν και η ίδια, ήταν ανώτερη από μένα. Εγώ δεν ήμουν παρά ένα μυρμηγκάκι που σερνόταν επάνω στη γη ανάμεσα σ’ εκατομμύρια άλλα έντομα.

Όσο θυμόμουν την έκφραση στα μάτια της δεσμοφύλακα ή του γιατρού της φυλακής όταν μιλούσαν για την απόλυτη αδιαφορία της Φιρντάους για τα πάντα, όταν έλεγαν πως η Φιρντάους απέρριπτε το καθετί, και πάνω απ’ όλα το ενδεχόμενο να με συναντήσει, τόσο η επιθυμία μου μεγάλωνε.

Μια νύχτα που δε μ’ έπαιρνε ο ύπνος, ένα βασανιστικό ερώτημα καρφώθηκε στο μυαλό μου κι άρχισε να με τυραννά: «Τι είδους γυναίκα είναι τέλος πάντων; Κι αν μ’ έχει απορρίψει, μήπως αυτό σημαίνει πως είναι ανώτερη από μένα; Μα εκείνη αρνήθηκε ν’ απευθυνθεί ακόμα και στον Πρόεδρο της χώρας! Σημαίνει άραγε αυτό πως είναι ανώτερη κι από τον αρχηγό του κράτους;»

Με κατέλαβε ένα παράξενο συναίσθημα, μια βεβαιότητα θά ’λεγες, πως ήταν ανώτερη απ’ όλους τους άντρες κι όλες τις γυναίκες που έχουμε γνωρίσει, δει ή ακούσει ποτέ στη ζωή μας. Πάσχιζα να καταπολεμήσω την αγρύπνια, μα μια άλλη απορία σφηνώθηκε στο νου μου: «Αρνήθηκε να με δει ξέροντας ποια είμαι ή χωρίς να με ξέρει;»

Το άλλο πρωί ξαναπήγα στη φυλακή. Εκείνη τη φορά δε σκόπευα να επιχειρήσω να δω τη Φιρντάους. Είχα απογοητευτεί τελείως. Έψαχνα απλώς τη δεσμοφύλακα ή το γιατρό της φυλακής. Ο γιατρός δεν είχε εμφανιστεί ακόμα. Βρήκα τη δεσμοφύλακα και τη ρώτησα:

― Σου έχει πει η Φιρντάους πως με γνωρίζει;

― Όχι, δε μου λέει και πολλά. Αλλά σε γνωρίζει.

― Πώς το ξέρεις;

― Τη νιώθω.

Έμεινα παγωμένη στη θέση μου. Η γυναίκα έφυγε για τη δουλειά της. Προσπάθησα να κινηθώ, να πάω στ’ αμάξι μου και να φύγω. Μα ήταν αδύνατο να κουνηθώ απ’ τη θέση μου. Είχα ένα αίσθημα ασήκωτο που μου βάραινε την καρδιά και το κορμί κι έκανε τα πόδια μου ανήμπορα να κινηθούν. Ήταν ένα αίσθημα βαρύτερο κι από τη γη την ίδια, λες και δεν πατούσα εγώ τη γη αλλά η γη είχε πέσει πάνω μου. Ακόμα κι ο ουρανός είχε γίνει μαύρος σαν το χώμα της γης. Με πίεζε κι αυτός με το βάρος του.

Ήταν ένα συναίσθημα που είχα νιώσει άλλη μια φορά στη ζωή μου, πριν από χρόνια, όταν είχα ερωτευτεί έναν άντρα μα δεν είχα βρει ανταπόκριση. Στα μάτια μου, δε μ’είχε απορρίψει μονάχα εκείνος μέσα σ’ έναν κόσμο απέραντο όπου ζούσαν εκατομμύρια άνθρωποι, μ’ είχε απορρίψει ο κόσμος ολόκληρος, με καθετί έμψυχο και άψυχο επάνω του.

Έβαλα δύναμη στην πλάτη για να ορθώσω την κορμοστασιά μου, πήρα βαθιά ανάσα. Το βάρος στο κεφάλι μου αλάφρωσε λίγο και κοίταξα τριγύρω. Απόρησα που βρισκόμουν στη φυλακή τόσο νωρίς. Τότε είδα τη δεσμοφύλακα, διπλωμένη στα δύο, να τρίβει τα πλακάκια του διαδρόμου. Με κυρίευσε ένα αλλόκοτο συναίσθημα περιφρόνησης. Πώς ήταν δυνατόν να πιστέψω αυτή τη γυναίκα, μια γυναίκα που τρίβει τα πλακάκια της φυλακής, που δε διαβάζει, δε γράφει και δεν ξέρει τίποτα από ψυχολογία; Πώς μπόρεσα να εμπιστευτώ τόσο εύκολα τα αισθήματά της; Η Φιρντάους δεν είχε πει ότι με γνώριζε. Η δεσμοφύλακας το είχε απλώς διαισθανθεί. Αυτό δε σήμαινε ότι πράγματι με γνώριζε. Εφόσον είχε αρνηθεί να με δει χωρίς να με γνωρίζει, δεν έπρεπε να νιώθω πληγωμένη. Δεν είχε απορρίψει εμένα προσωπικά, μα ολόκληρο τον κόσμο κι όποιον βρισκόταν πάνω του.

Κατευθύνθηκα προς το αυτοκίνητό μου για να φύγω. Σκεφτόμουν ότι συναισθήματα σαν κι αυτά που είχα νιώσει δεν άρμοζαν σε μια επιστήμονα και μάλιστα εν ώρα εργασίας. Χαμογέλασα ενώ άνοιγα την πόρτα του αυτοκινήτου. Αγγίζοντας με το χέρι μου τη λαμαρίνα, ξανάβρισκα την αίσθηση του εαυτού μου, την αυτοεκτίμησή μου ως γιατρού. Οπωσδήποτε μια γιατρός είναι ανώτερη από μια γυναίκα που έχει καταδικαστεί σε θάνατο για φόνο. Η εικόνα που έχω για τον εαυτό μου, εικόνα που σπανίως μ’ εγκαταλείπει, σταδιακά αποκαταστάθηκε. Έβαλα μπρος τη μηχανή, πάτησα γκάζι και μ’ όλες μου τις δυνάμεις απόδιωξα εκείνη την αίσθηση την απρόσμενη, που μερικές φορές με κυριεύει σε στιγμές αποτυχίας, εκείνη την ιδέα ότι δεν είμαι παρά ένα μυρμηγκάκι που περπατά πάνω στη γη ανάμεσα σ’ εκατομμύρια άλλα έντομα. Τότε μια φωνή ακούστηκε πίσω μου, σκεπάζοντας το θόρυβο του αμαξιού:

― Γιατρέ! Γιατρέ!

Ήταν η δεσμοφύλακας. Έτρεχε πίσω μου λαχανιασμένη, με ασθμαίνουσα φωνή σαν αυτές που ακούω πότε-πότε στα όνειρά μου. Το στόμα της είχε μεγαλώσει, τα χείλη της επίσης. Ανοιγόκλειναν μπροστά στα μάτια μου σαν τα φύλλα μιας μεγάλης πόρτας. Άνοιγαν και πάλι έκλειναν. Και τότε την άκουσα να λέει:

― Γιατρέ, η Φιρντάους! Η Φιρντάους θα σας συναντήσει!

Αν μου είχε πει πως θα με συναντούσε ο Πρόεδρος της χώρας, το στήθος της δε θ’ ανεβοκατέβαινε έτσι, η ανάσα της δε θα ήταν τόσο γρήγορη, τα μάτια και το πρόσωπό της δε θα πρόδιδαν τόσο βίαια συναισθήματα.

Άρχισα κι εγώ ν’ ανασαίνω γρηγορότερα, λες κι επρόκειτο για κάτι μεταδοτικό. Αλλά όχι. Λαχάνιασα επειδή η καρδιά μου είχε αρχίσει να χτυπά πιο δυνατά. Δεν κατάλαβα πώς βγήκα από τ’ αμάξι, πώς άρχισα να τρέχω πίσω απ’ τη δεσμοφύλακα, τόσο γρήγορα ώστε κάποιες στιγμές την προσπερνούσα μες στους διαδρόμους της φυλακής. Πόδια γρήγορα, αέρινα, σαν να μην κουβαλούσαν το κορμί μου, και μια αίσθηση παράξενη για το θαλασσί τ’ ουρανού που νόμιζα ότι θα το αιχμαλωτίσω μες στα μάτια μου, για τον κόσμο αυτόν που έλεγα πως θα τον κρατήσω μες στα χέρια μου, έναν κόσμο ολότελα δικό μου. Δεν είχα δοκιμάσει ξανά τέτοιο συναίσθημα, εκτός από εκείνη τη φορά που είχα πρωτοερωτευτεί, στα μακρινά τα χρόνια, και πήγαινα στο πρώτο ραντεβού με τον αγαπημένο μου.

Μια στιγμή προτού διαβώ την πόρτα του κελιού της κοντοστάθηκα να πάρω μιαν ανάσα και να ισιώσω το γιακά του φουστανιού μου. Στην πραγματικότητα, προσπαθούσα ν’ ανακτήσω την αυτοκυριαρχία μου, να ξαναβρώ τον εαυτό μου, να θυμηθώ πως ήμουν μια επιστήμων, μια ερευνήτρια, μια ψυχίατρος, κάτι τέτοιο τέλος πάντων.

Άκουσα το κλειδί να τρίζει στην κλειδαριά του κελιού. Ο ήχος του στριγκός, ανατριχιαστικός, μ’ έκανε να συνέλθω. Κράτησα σφιχτά τη δερμάτινη τσάντα μου και μονολόγησα: «Και ποια είναι αυτή η γυναίκα με τ’ όνομα Φιρντάους; Δεν είναι παρά μια…»

Δεν πρόλαβα να τελειώσω τη φράση μου και βρεθήκαμε πρόσωπο με πρόσωπο. Λες κι ήμουν καρφωμένη στη γη, δεν έκανα βήμα, δεν έβγαλα λέξη, δεν άκουγα τους χτύπους της καρδιάς μου, ούτε το θόρυβο που έκανε το κλειδί σφαλίζοντας πίσω μας την πόρτα. Ήταν σαν να πέθανα εκείνη τη στιγμή, την πρώτη, που τα μάτια μου συνάντησαν τα δικά της: μάτια που σκότωναν, μάτια που έκοβαν σαν κοφτερό μαχαίρι, μάτια που δε βλεφάρισαν στο αντίκρισμά μου. Ούτε ένας μυς στο πρόσωπό της δεν τρεμόπαιξε.

Στιγμές πέρασαν και μια φωνή μ’ επανέφερε. Ήταν η φωνή της. Σαν μαχαίρι κι αυτή, μια φωνή κοφτερή, βαθιά, στέρεη, ψυχρή, ο τόνος σταθερός και σίγουρος. Την άκουσα να λέει:

― Κλείσε το παράθυρο.

Με τυφλή υποταγή πήγα και τό ’κλεισα. Κοίταξα γύρω σαστισμένη. Στο κελί δεν υπήρχε κρεβάτι, καρέκλα ή κάτι άλλο να καθήσω. Η φωνή της ακούστηκε πάλι να λέει:

― Κάτσε στο πάτωμα.

Το σώμα μου διπλώθηκε και κάθησε κάτω. Ήταν Γενάρης μήνας, το πάτωμα ήταν γυμνό, αλλά δεν ένιωθα το κρύο. Ήταν σαν να περπατούσα στον ύπνο μου, σαν νά ’μουν υπνοβάτης. Το πάτωμα από κάτω μου ήταν παγωμένο, αλλά το κρύο δεν άγγιζε το κορμί μου. Έμοιαζε με παγωμένη θάλασσα σε όνειρο: κολυμπούσα χωρίς να κρυώνω, χωρίς να πνίγομαι, παρόλο που ήμουν γυμνή και δεν ήξερα κολύμπι. Η φωνή της Φιρντάους ακουγόταν σαν τις φωνές στα όνειρα. Φανταζόμαστε ότι φτάνουν από μακριά, αλλά είναι κοντά· ότι έρχονται από κοντά, αλλά είναι μακριά. Δεν είμαστε σίγουροι από πού ακριβώς έρχονται: από πάνω ή από κάτω, από δεξιά ή από αριστερά; Νομίζουμε ότι βγαίνουν απ’ τα σπλάχνα της γης, απ’ την καρδιά του ουρανού, ότι πέφτουν απ’ τις σκεπές των σπιτιών. Μοιάζει να φτάνουν από κάθε κατεύθυνση, σαν τον άνεμο που τρυπώνει στ’ αυτιά μας.

Αλλά δεν ήταν όνειρο. Δε φυσούσε ο αέρας. Η φωνή ήταν αληθινή, η γυναίκα ήταν αληθινή, με σάρκα και οστά. Κάθησε στο πάτωμα μπροστά μου. Το παράθυρο ήταν κλειστό, κι εκείνη η φωνή ήταν η δική της φωνή, η φωνή της Φιρντάους.https://www.domabooks.gr/

Ναουάλ Αλ Σααντάουι

ΦΙΡΝΤΑΟΥΣ

 

«Άσε με να μιλήσω και μη με διακόψεις. Δεν έχω χρόνο να σ’ ακούσω, στις έξι το απόγεμα θα έρθουν να με πάρουν. Αύριο το πρωί δε θα υπάρχω. Δε θά ’μαι σε κανένα γνωστό μέρος. Το ταξίδι αυτό, σ’ έναν τόπο που κανείς πάνω σε τούτη τη γη δεν τον γνωρίζει ―ταξίδι που δεν το έχουν κάνει ούτε βασιλιάδες, ούτε πρίγκιπες, ούτε κυβερνήτες, ούτε αστυνομικοί―, με γεμίζει περηφάνια. Πάντα αναζητούσα κάτι να με κάνει περήφανη, κάτι για να νιώσω πως είμαι ανώτερη, ανώτερη κυρίως απ’ τους βασιλιάδες, τους πρίγκιπες, τους κυβερνήτες. Έπαιρνα στα χέρια μου μια εφημερίδα, έβλεπα τις φωτογραφίες τους κι έφτυνα τα πρόσωπά τους. Τό ’ξερα ότι δεν έφτυνα παρά μόνο την εφημερίδα, που τη χρειαζόμουν για να στρώσω τα ντουλάπια της κουζίνας. Όμως το έκανα, κι ύστερα άφηνα το φτύμα εκεί που ήταν, να στεγνώσει».

Η γυναίκα αυτή είναι αληθινή, με σάρκα και οστά, ένα αδάμαστο γυναικείο πνεύμα εγκλωβισμένο στον κόσμο των αντρών. Αναζητώντας την ελευθερία και το σεβασμό, η Φιρντάους προσπαθεί να δραπετεύσει απ’ τη ζωή που της έχει επιβληθεί. Δούλα ως παιδί, δούλα ως σύζυγος, δούλα ως υπάλληλος, δούλα ως πόρνη, ελεύθερη μονάχα ως δολοφόνος.

Το βράδυ πριν την εκτέλεσή της, η Φιρντάους αφηγείται την ιστορία της, σ’ ένα από τα πιο κλασικά και πολυμεταφρασμένα κείμενα της φεμινιστικής γραμματείας. Δεν είναι τα βάσανα της Φιρντάους που κάνουν την ιστορία της μια διαχρονική γυναικεία υπόθεση. Είναι η απλότητα του μηνύματός της: πως στον κόσμο της πατριαρχίας, καμιά γυναίκα δεν είναι ελεύθερη.

Ψυχίατρος, συγγραφέας, ακτιβίστρια, η Ναουάλ Αλ Σααντάουι (1931) είναι μια από τις κορυφαίες προσωπικότητες του παγκόσμιου φεμινιστικού κινήματος. Το 1981 φυλακίστηκε για το έργο της και αργότερα, εξαιτίας απειλών για τη ζωή της, αναγκάστηκε να φύγει από την Αίγυπτο. Δίδαξε για χρόνια σε αμερικανικά πανεπιστήμια. Το 1996 επέστρεψε στο Κάιρο, όπου ζει μέχρι σήμερα. Έχει κατ’ επανάληψη βραβευτεί για το ανθρωπιστικό και συγγραφικό της έργο, ενώ χαρακτηρίζεται ευρέως ως «η Σιμόν ντε Μπωβουάρ του αραβικού κόσμου». Τα βιβλία της έχουν μεταφραστεί σε περισσότερες από 30 γλώσσες.

 

ΦΙΡΝΤΑΟΥΣ

Μετάφραση: Ελένη Καπετανάκη

© 2017 Forwoman.gr
facebook_page_plugin
Τα cookies βοηθάνε στην καλύτερη εμπειρία σας στην περιήγηση της ιστοσελίδας μας, συνεχίζοντας συμφωνείτε με τη χρήση τους.